Per un estiu radiofonic en escota a la demanda !

A l’escota lo quarantenat d’emissions de la temporada escorruda :
En Ondas (10/2021-06/2022)
La quarantaine d’émissions de la période écoulée en écoute à la demande
Sengla fòto clicada que mia au programa !
Cliquer sur chaque photo pour accéder à son programe !

Mercés a las ràdios que difusan tornar, aus auditors e a la gent qui’s hèn pòrtavotz.
Merci aux radios qui (re)diffusent, aux auditeurs et aux personnes qui se font porte-voix.

En Ondas setm. 26 Danièla Julien De lòng de Ròse

De lòng de Ròse = Le Long du Rhône de Danièla Julien, en çò de Jorn que son ueit novèlas en version bilingua. 151p., fòto NB de l’autora en illustracion de cobèrta : cèu e aiga de la riba esquèrra de Ròse, dab mei en p. 2 ua fòto d’ua petitona aus 3 (l’autora), suus jolh deu pair dens la jardinièira miada peu chivau e davantejada per la Mamet a pè [15 euros].

© D. Julien

Autantas destinadas femeninas com masculinas o de cople parièr, qui viven devath lo son calam, tota ua umanitat en fragilitat : la caça e las bèstias, la pesca e lo peish, la vegetacion (que merceja hòrt la botanista Josiana Ubaud peu son saber a posita tostemps) e la sciéncia de l’aiga dangerosa com purificatora. 

Ua tau escritura, be hè ben ! Dab De lòng de Ròse, dont la version francesa ei signada de la quita autora, la permanéncia deu fluvi europèu, qui acaba en delta camargués en la mediterranèa qu’ei cargada d’istòrias d’umanitat, de pèrda hens l’escritura, hens las aigas rodanencas qui vòlen plan deishar baissas, bartasses e lònas quan quitan pas la mair : perseguidas racistas o suicidis mancats, negadas, huecs dramatics e aigats tarribles. Tot un monde en movement qui viu de cotria dab lo flumi deu quau Danièla e sap contar las istòrias. Un monde a s’esvanir dab l’impermeabilizacion de las tèrras, la lor apraubida e lo lor emposoament lent e segur. Que perdonaràn se sembla mei a un collectatge l’entertien qui m’acordè Danièla Julien. N’avèvi pas enqüèra lejut los sons racontes au moment de l’entervistar. Lo prumèr devís, Panissa, autobiografic qu’ei estomagant de beutat, de vertat sus la descobèrta de l’acte d’escríver :«Mirèio, per ieu, serà totjorn dins la gàbia d’onte s’enfugiguèt la bèstia», la bèstia deu castèth de Panissa.

De léger tot viste !


En complement, las paginas wikipèdia de Frederic Mistral (véder tanben lo libe de Joan-Ives Casanòva Frederic Mistral au Trabucaire) o de Robèrt Lafont e los libes escrivuts per Danièla Julien « De mèu e de juscla » 2016 e « Lei contes de la sartan », a l’Aucèu Libre http://www.lauceulibre.com/catalogue-mars-2021.

 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit
Sonaus adicionaus de Brian Eno, Joan Francés Tisnèr Sorrom borrom, Francis Lassus La vie, la vie o de Christian Vieussens Esquiç

En Ondas setm. 25 Felip Biu Lo diable

Be m’agrada de’vs perpausar de perseguir la conversacion en companhia de Felip Biu. Que’u recebom quauquas setmanas i a, per l’arrevirada de « 1984 » de George Orwell en çò de Letras d’Òc : https://letrasdoc.org. Lo diable la se creme [Per Noste https://pernoste.com] que da a gaudir ua escritura precisa e segura, emprenha de negror, d’ironia, de luciditat e d’umor. Ua escritura a modelar, en clartat, l’expressivitat literària. A bèths còps que ressentim la rudessa, e per còp la benvolença qui instilla l’autor dens los rapòrts umans…
La novèla eponima deu recuelh, Lo diable la se creme – qu’ei ua enigma satanica bèth drin gòra. La clau deu desastre be’n seré un opuscule dissimulat, lhèu cremat tanben dab la sang de çò qui aparí.
Jòc, sèt e match, en fòrma d’un diari d’enquèsta, qu’abòrda la falhibilitat de la memòria e l’art de har-la exprimir tornar. La caduda de fin prestida de relativisme que nse hè interrogar suu poder de la lenga.

cob. Lo Diable la se creme de Felip Biu, Per Noste, 2022, coll. Diu negre

Que parlam mei d’Aquò d’Aquí n° 346 : 29 euros mailto:aquodaqui@gmail.com AQUI D’AQUI c/° Pascaline Barthélémy 20, bd Bonniot 13012 MARSILHA. https://www.aquodaqui.info

Parucions navas a Per Noste : https://www.pernoste.com/association/actualites Per Noste 34 ter, plaça deu heralh 64300 ORTÈS & a l’IEO Aude : IEO Aude BP 51042 11860 CARCASSONA CEDEX. mailto:ostal.sirventes@wanadoo.fr.

Enfin que parlam de la biografia impossibla Une vie de Felix Arnaudin peu fin coneishedor qui ei Guy Latry : https://www.editionsconfluences.com/pdf/nouveautes-editions-confluences.pdf

La setmana per viéner que’vs parli de l’excellent libe de cortetas de Danièla Julien, en çò de Jorn, dab ua entervista de l’autora : De lòng de Ròse = le long du Rhône, que serà la mestior de la darrèra de la sason : represa en octobre !

Las musicas d’En Ondas
• Trencadit – Trencadit – Rondèus Deu Hauròt
• Manoel de Falla., El Aparecido – Danza Del Terror. Para Piano_ Heisser, J.-F.
• FallaHeisser, J.-F._ 1989 Le tombeau aumenatge a Claude Debussy
• Falla Escena Canción Del Fuego Fatuo., Arr. P. Piano_ Heisser, J.- .
• Trencadit – Trencadit – Au Gavarrar – Diu d’Aqueras Montanhas
+ sonaus d’Arnau Obiols, Adrià Grande, Arild Andersen…
 Sonau de l’emission de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 24 Tresià Pambrun

On son las hemnas ?
[en navèra difusion ua emission deu 14 d’octobre de 2020]
Ad entorn de Paraulas de hemnas Tòme 1 impulsat per Paulina Kamakine *, Reclams, 2020.
La poesia occitana contemporanèa en companhia de l’escrivana e artista gascona Tresià Pambrun : plasticiana, cantaira…, contaira, b’ròja coneishedora de la lenga e pedagòga.

© D. Lekuona que fotografia a Tresià Pambrun a la libreria de Lorda per la presentacion de Memòrias de Pèiras [ed. Camins].


Qu’ei au nombre de las 70 autoras de l’antologia bilingua e a bèth còp trilingua qui harà data, a sortir en dus tòmes a las edicions Reclams. L’abòr present que ved l’espelida deu tòme 1 qui arrecapta poesias 36 d’aqueras autoras de Gasconha, d’Auvernha, de Lengadòc, Lemosin, Provença e de las Valadas occitanas d’Italia. lo tòme 2… o 3 ce jòga la coordinatora, que’n publicarà probable de la Gàrdia Piemontesa en Calàbria [Italia] mercés au ponhastrèr de Paulina.
Paraulas deu còr e tanben deu crit o deu saunei, prestidas en ua tèrra de ligams occitans.
Lo parat d’evocar poètas que davantejan com Marcela Delpastre [1925-1998], figura emblematica, senon – au men compte – la màger escrivana occitana deu sègle vintau, òmis comprés. Las edicions Reclams qui publican Paraulas de hemna, que sorteishen de publicar tornar en 2020 – en coedicion dab Lo Congrès per la Lenga occitana – le Dictionnaire du Béarnais et du Gascon modernes dit de Simin Palay e autes obratges dits classics o de creacion aquesta fin d’annada : Vita vitanta tòme 1 de Miquèu de Camelat (aprestat per Joan Salles-Loustau) e Jamei aiga non cor a capsús de Benoît Larradet.
* en escota a la demanda l’emission d’En Ondas que l’ei consacrada.

Tresià PAMBRUN autora occitana de Gasconha, lavedanesa, bibliografia
Navèras, poèmas, publicats enas revistas literàrias : OC, Reclams, País Gascons, e « Occitans ! ».
1996 – « Cap de quista » – Premèr prèmi ens « Calams Biarnés » de Pau
1997 – « Telefòne », « Prix de gouverneurs 97 » edicion vila de Baiona en recuelh « La ville dans tous ses états », coll. Confluences
1998 – « Margalidas de neu » – En co-écriture avec Jean-Louis Lavit, premèr prèmi pròsa gascona en Bordèus
2000 – « Quatre contes de Noël et du premier de l’An » – commande de Radio France-Radio Bleue Pau Béarn.
Teatre 
1996 – En co-escritura dab Jan-Loís Lavit, « Baretjas » – comanda dera comuna de Barèges tath cinquantenari dera sua creacion.
1995- « Rampono » teatre tà mainats, premèr prèmi teatre en « Calams Biarnés », adaptada en videò e difusada per Lapilli-Films-Toulouse,
1999- « Arcolin » – ( includint canta e dança)
2009- « Palhassa » – teatre tà mainats
Roman 
2005- « Sho ! » Prèmi literàri « Las Talúries », Lheida,- Ed. « Solei d’Autan », Institut d’Estudis Lherdencs
Espectacle viu
Grope Pescalua :
1999- « Tistalh de bruma », comanda Conseil Général 64 festival « Cultures d’automne »
2000- « Vent Castanhèr », CD de cants e contes de Pescalua (T. PAMBRUN, B. CARITA) – devath la direccion artistica de Joan Francés Tisnèr
Literatura joenessa
Edicions Vistedit
2001- Colorinas (tèxte e illustracions Thérèse Pambrun)
2002- Lo Secret (illustracions Amandine Laprun), édicions occitanas, catalana, bretona, alsaciana, alemanda
2003- Hòu Dejà ! (illustracions Virginie Grosos)
2004- Las hèitas de Leà (illustracions Anne Peyrat-Doré)
2007- Graneta tèxte e illustracions Thérèse Pambrun
Editions CDDP Hautes-Pyrénées 
2009- Palhassa (àlbum en accompanhament dera pèça de teatre ) illustracion Marie Nigoul
Edicions CAP’òc 
2009- Passejada aus quate vents -illustracions Maïana Itoiz àlbum CD
Editions « Edite-moi »
2013- Lo Casau de Colau – illustracions T. Pambrun àlbum CD
2016- Gargas – 2016 – illustracions T. Pambrun (editat en fòrma de kamishibai)
Edicions Letras d’Oc
2019- los Òmis Petits album literatura joenessa/ conte d’inspiracion tradicionau, illustracions T. Pambrun
Lectura deu paisatge
Camins
2012 – Memòrias de Pèira àlbum trilingue francés, occitan e castelhan
Per l’ensenhament de l’occitan
« Alisadas », CRDP de Tolosa, « 7 contes entà parlar »
« Trepa-Mandrilha », CDRom cicle 1, CRDP de Bordèu
«  Viralenga », jòcs de lenga e de mots, CRDP de Bordèu

En Ondas setm. 23 Rellyd Fischer Aquarellas botanicas

Que’vs perpausam d’encontrar a Rellyd Fischer au miei de la mustra Aquarellas botanicas qui concebó e organizè en dus lòcs de la vila de Salias : lo hall de la mairia e lo baish de la maison deus Part-prenents. Installada au 20 de mai que se’n podè gaudir dinc au 3 de junh. Quinze dias intenses e mei de 700 personas dab las quaus discutir ! https://mobile.twitter.com/fleursdrellyd tanben sus FB e per aquiu : www.lesfleursquidansent.fr.

© D. Lekuona Hall mairia de Salias Rellyd Fischer per « Aquarellas botanicas », devant ua frisa d’aquilègias deus Pirenèus o fliscòts, campanetas e autes guants de nosta dauna.

La mustra que perpausava fin de mai debuta de junh a Salias e dont l’envitat d’aunor èra Marcel Saule [Nouvelle flore illustrée des Pyrénées] & Hélène Saule-Sorbé [Le pin à crochets] que perpausava ua vision multiprismau : artistica d’un dotzenat d’artistas, documentària, istorica, literària dab supèrbas citacions, tecnica: de l’obtencion deus supòrts e de las colors.  Mercés !

Las musicas d’En Ondas
• Manufactures verbales Suite aquacole (aparentament tarrible qui dediqui a l’Ador e la Baisa Matèu Richard, lo Gèrs, e l’Òlt : Terèsa de Boissezon e M. Monier en aquestes temps de cavalar per las eleccions legislativas).
• Bachianas brasileiras No. 5 for Soprano and Cellos_ I. Aria (Cantilena) Villa-Lobos Kiri Te Kanawa
• Tenarèze Aral Aqua incognita
• Bachianas brasileiras No. 5 for Soprano and Cellos_ II. Dansa (Martelo) Villa-Lobos Kiri Te Kanawa
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 22 Alem Surre-Garcia (2au part)

Dusau part de l’entertien en companhia d’Alem Surre-Garcia dont l’esperit e va a hutas e qui avejam au sostirar ua sòrta de palmarès de l’excellència o de la singularitat literària sus 10 sègles d’escritura occitana entaus beocians qui èm ! Parat parièr de temptar lo noste interlocutor a’s riscar a de’n dessenhar quauques tilhas majas. Qu’evocam lo tèxte occitan non signat, lo deus anonimes, de la canta de malenconia gascona o de l’escarpa provençau. Au ras deu hons gascon : la poesia tsigana i comprés ! Poesia de l’errança, l’enrasigament e lo nomadisme d’un Rotland Pecot per exemple.

En França tot çò de la sciéncia populara, deu floclòre qu’ei desvalorat.
Per autant tota literatura que vad deus contes, de las cantas, de las arts oraus e corporaus !
Alem qu’encanta aqueste desencantament qui ns’atenh tanben e deu quau avem de’ns liberar.

Que perpausa un caminament enter dessacralizar e combàter l’inferiorizacion.

Las musicas d’En Ondas
• Rosina e Martina de Pèira Cançons de femnas Lo pòrta-lieit
• Sourdure De mòrt viva Trevia
• Eric Fraj Es sus la Talvera Joan Bodon (extrèit)
• Aziz Samaoui e University of Gnawa Maktoube 
e dab extrèits de Serge Pey e André Minvielle Nous sommes cernés par les cibles Graffiti e Villa-Lobbos Chamber music Mobius Five songs.
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 21 Alem Surre-Garcia

Qu’ei temps de’vs partatjar l’analisi, desvolopada, contrastada e nuançada d’Alem Surre-Garcia, suus dètz sègles escorruts de literatura en occitan.
« Morta diuhen qu’és, mes jo la crec viva » cau plan que sia lo catalan Victor Balaguer [Barcelona 1824-1901] per pensar la lenga sòr en paratge-partatge, dens un envèrs solidari au moment quan l’òbra e l’accion de Frederic Mistral. Non lo retien pas Alem en l’anar qui a de véder la literatura, qu’ac enteneratz.
Que temptam lo noste interlocutor a dessenhar quauques tilhas majas – qu’ei pro solet a s’i riscar – dens ua purmèra partida de l’entertien inedit enregistrat, en 2013, a Tolosa que’vs difusam uei.
La presenta edicion d’En Ondas que da tanben lo parat d’evocar ua òbra singulara d’Alem Surre-Garcia qui presi tostemps autant : lo roman Antonio Vidal, seguit de 24 poèmas revirats en occitan. [A. S.-G. en la wikipèdia en francés]

Las musicas d’En Ondas
• Nadine Gabard Erik Baron Noches Buenas Morenica sos
• Erik Trufaz Saloua Spirale
• Sam Karpiena Extatic malencònia
• Muriel Batbie-Castell Canta a capella Sonhei que estava en Portugal
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 20 Maurici Romieu, l’Elucidari

L‘arrevirada occitana de L’Elucidari de las proprietaz de totas res naturals de Barthelemy Langlais, qu’estó comandada per Alienòr de Comenge, assegurant la regéncia per l’educacion d’un Gaston Fèbus, enqüèra mainat. Maurici Romieu que contextualiza lo libe, presentà’n los capítols e ne causeish extrèits significatius qui explica. Anne-Pierre Darrées que coordona, critica e sintetiza lo perpaus e Jean-Claude Clermont que s’encueda de l’iconografia. Qu’evocam dab Maurici Romieu dens aquesta fin d’entervista cuelhuda en març de 2022, la parucion per viéner de L’elucidari : l’enciclopedia de Gaston Fèbus (títol provisòri).

Illustracion captacion d’imatge video Lo congrès permanent per la lenga occitana (mercés)

Tà pacientar enqüèra drin que podetz consultar lo site de l’Escòla Gaston Fèbus devath deu calam de Maurici Romieu aquiu tanben : https://escolagastonfebus.com/litterature/lelucidari-le-wikipedia-de-gaston-febus/ « L’elucidari, lo wikipèdia de Gaston Fèbus » dab extrèits : L’extrèit De Vasconia o Gasconha, qui presenta çò qu’èra lavetz la Gasconha e d’autes qui arretrobaram dens lo libe quan sia pareishut. Çò qui non saberé tardar a las edicions de l’Escòla Gaston Fèbus.

Illustracion tirada de lElucidari de las proprietaz de totas res naturals Bibliotèca Sainte Geneviève París [com la Dauna de Brasssempoi e hèra d’autas òbras de la cultura, de l’istòria e las lenga nostas, que ns’importaré que siin conservadas e amuishadas dens Musèus nostes]

Las musicas d’En Ondas
• Charles Emmanuel Borjon de Scellery_ Suite de trois Branles de village _ John Playford_ Bobbing Joe – Excuse me – Red House

• Carles Mas El Cant de la Sibil·la

• Hadouk Trio Live at Fip Alma celesta 

•  Gli Incogniti Corelli Concerto grosso No. 8 in G Minor, Op. 6 ‘Fatto per la notte di Natale’_ V. Allegro – Pastorale (Largo)

• Ad arron Vriolonaires pirenencs Craba d’Aussau

• Istuèra d’ausèths : recèrcs deus mainats dab Joan Francés Tisnèr (inedit)

 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit