En Ondas setm. 43 Tresià Pambrun

On son las hemnas ?
Ad entorn de Paraulas de hemnas Tòme 1 aprestat per Paulina Kamakine *, Reclams, 2020.
La poesia occitana contemporanèa de votz de hemna en companhia de l’escrivana e artista gascona Tresià Pambrun : plasticiana, cantaira…, contaira, b’ròja coneishedora de la lenga e pedagòga.
Qu’ei au nombre de las 70 autoras de l’antologia bilingua e a bèth còp trilingua qui harà data, a sortir en dus tòmes a las edicions Reclams. L’abòr present que ved l’espelida deu tòme 1 qui arrecapta poesias 36 d’aqueras autoras de Gasconha, d’Auvernha, de Lengadòc, Lemosin, Provença e de las Valadas occitanas d’Italia. lo tòme 2… o 3 ce jòga la coordinatora, que’n publicarà probable de la Gàrdia Piemontesa en Calàbria [Italia] mercés au ponhastrèr de Paulina.
Paraulas deu còr e tanben deu crit o deu saunei, prestidas en ua tèrra de ligams occitans.
Lo parat d’evocar poètas que davantejan com Marcela Delpastre [1925-1998], figura emblematica, senon – au men compte – la màger escrivana occitana deu sègle vintau, òmis comprés. Las edicions Reclams qui publican Paraulas de hemna, que sorteishen de publicar tornar en 2020 – en coedicion dab Lo Congrès per la Lenga occitana – le Dictionnaire du Béarnais et du Gascon modernes dit de Simin Palay e autes obratges dits classics o de creacion aquesta fin d’annada : Vita vitanta tòme 1 de Miquèu de Camelat (aprestat per Joan Salles-Loustau) e Jamei aiga non cor a capsús de Benoît Larradet.
* en escota a la demanda l’emission d’En Ondas que l’ei consacrada.

fòto © D. Lekuona Blòg de Tresià Pambrun e Joan Loís Lavit https://tintas.home.blog/

Tresià PAMBRUN autora occitana de Gasconha, lavedanesa, bibliografia
Navèras, poèmas, publicats enas revistas literàrias : OC, Reclams, País Gascons, e « Occitans ! ».
1996 – « Cap de quista » – Premèr prèmi ens « Calams Biarnés » de Pau
1997 – « Telefòne », « Prix de gouverneurs 97 » edicion vila de Baiona en recuelh « La ville dans tous ses états », coll. Confluences
1998 – « Margalidas de neu » – En co-écriture avec Jean-Louis Lavit, premèr prèmi pròsa gascona en Bordèus
2000 – « Quatre contes de Noël et du premier de l’An » – commande de Radio France-Radio Bleue Pau Béarn.
Teatre 
1996 – En co-escritura dab Jan-Loís Lavit, « Baretjas » – comanda dera comuna de Barèges tath cinquantenari dera sua creacion.
1995- « Rampono » teatre tà mainats, premèr prèmi teatre en « Calams Biarnés », adaptada en videò e difusada per Lapilli-Films-Toulouse,
1999- « Arcolin » – ( includint canta e dança)
2009- « Palhassa » – teatre tà mainats
Roman 
2005- « Sho ! » Prèmi literàri « Las Talúries », Lheida,- Ed. « Solei d’Autan », Institut d’Estudis Lherdencs
Espectacle viu
Grope Pescalua :
1999- « Tistalh de bruma », comanda Conseil Général 64 festival « Cultures d’automne »
2000- « Vent Castanhèr », CD de cants e contes de Pescalua (T. PAMBRUN, B. CARITA) – devath la direccion artistica de Joan Francés Tisnèr
Literatura joenessa
Edicions Vistedit
2001- Colorinas (tèxte e illustracions Thérèse Pambrun)
2002- Lo Secret (illustracions Amandine Laprun), édicions occitanas, catalana, bretona, alsaciana, alemanda
2003- Hòu Dejà ! (illustracions Virginie Grosos)
2004- Las hèitas de Leà (illustracions Anne Peyrat-Doré)
2007- Graneta tèxte e illustracions Thérèse Pambrun
Editions CDDP Hautes-Pyrénées 
2009- Palhassa (àlbum en accompanhament dera pèça de teatre ) illustracion Marie Nigoul
Edicions CAP’òc 
2009- Passejada aus quate vents -illustracions Maïana Itoiz àlbum CD
Editions « Edite-moi »
2013- Lo Casau de Colau – illustracions T. Pambrun àlbum CD
2016- Gargas – 2016 – illustracions T. Pambrun (editat en fòrma de kamishibai)
Edicions Letras d’Oc
2019- los Òmis Petits album literatura joenessa/ conte d’inspiracion tradicionau, illustracions T. Pambrun
Lectura deu paisatge
Camins
2012 – Memòrias de Pèira àlbum trilingue francés, occitan e castelhan
Per l’ensenhament de l’occitan
« Alisadas », CRDP de Tolosa, « 7 contes entà parlar »
« Trepa-Mandrilha », CDRom cicle 1, CRDP de Bordèu
«  Viralenga », jòcs de lenga e de mots, CRDP de Bordèu

En Ondas setm. 42 Paulina Kamakine

Paulina Kamakine qu’incarna lo dusau temps d’encontre a perpaus de Paraulas de hemnas [edicions Reclams]. Que n’ei la cercaira acarnassida e la coordinatora. Que perseguim la quista per saber se i ei ua escritura per « esséncia » femenina o si lo femenin ei en cadun de nosauta.e.s.

Dusau votz deu corau

Paulina Kamakine qu’ei ua escrivana e glòbetrotaira bigordano-carcassonesa-russa… aus trenta. Que compren un vintenat de lengas dont lo portugués, castelhan, rus, anglés, aleman, italian autanplan com l’occitan, l’alsacian o lo friulan – lenga deu poèta, escrivan e cineasta Pier Paolo Pasolini. Primada mantuns còps tau tribalh en francés o en occitan, que receb en 2020 lo prèmi Trobairitz « JUSTINA  », categoria Lettre (Trobairitz qu’ei l’equivalent femenin deu mot trobador).

Istòria d’ua complida « per la lenga, peu camin de desvelh qui ei l’escriut poetic e l’afirmacion de l’èste sensible » segon las pròpias paraulas de Paulina.

Arron Color femna, florilègi occitan (43 poèmas) pareishut en 2012 en àlbum sonòr e version bilingua d’un quarantenat de poetessas de las trobairitz enlà e dinc a l’epòca contemporanèa, que pareish adara, de poetessas vivas, produccions d’un petit quarantenat d’autoras entau tòme 1 e mei de 70 au totau a parucion deu dusau, sian mei d’un centenat de tèxtes qui testimònian deu poder creator de l’escríver au femenin.

Langues et culture
La poesia Que t’espèri qu’ei de descobrir dens lo numèro 855 deus Reclams e per En Ondas Paulina que ditz Oumpre e luts.

Lo prèmi NOSSIDE de poesia deu quau ei question dens l’emission (mercés Liò) :
https://fr.wikipedia.org/wiki/Premio_Internazionale_di_Poesia_Nosside
https://www.nosside.org/

Las musicas d’En Ondas
Ani di Franco Out of renge Buildings ans bridges
May monday Midnight Hope_ Gerry Commane’s _ Back Home At Onsbäcken _ Beoga _ Sam’s Tune + Reverof _ Lusignac + So Now Joe _ Triolipolska + Timo’s Jig
Nadau Olimpia de 2005 Qu’èm çò qui èm
Aude e Coline La montanha que se m’apèra
+ Oumpre e luts Lo petit ausèth dit per l’autora P. Kamakine
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas setm. 41 Anna-Pèire Darrées

Anna-Pèire Darrées qu’ei secretària de l’Escòla Gaston Fèbus. Gascona deu Gèrs, gessida dab tota l’escahida e la repartida gaujosa, plea d’umor qui s’a cargat aquiu quan mainada.
Lo percors, lo perqué de l’engatjament qui uei a e bèras realizacions que son au còr de l’entervista. Que desteca lo programa editoriau d’endom de las Edicions Reclams d’aquesta fin de 2020 e notaument lo recuelh Paraulas de Hemna, coordonat per Paulina Kamakine, autanplan com las presentacions dens las manifestacions a l’entorn deu libe, de las nautats de las edicions.

Sason navèra d’En Ondas obèrta per un corau de votz de hemnas

Ligams complementaris :
Bibliotèca [http://biblio.ostau-bigordan.com/] de l’Escòla Gaston Febus [http://escolagastonfebus.com/]
Las edicions Reclams [http://reclams.org/].
La revista n° 856 deus mes de julh-aost-seteme de 2020 entaus qui son abonats a la version numerica [http://www.reclams.org/oc/la-revista]. De notar que lo n° 857 que serà un numèro especiau Castèth de Mauvesin [https://www.chateaudemauvezin.fr/] : monument, centre de documentacion, bibliotèca e apèr per l’estudi deus Pirenèus de l’atge miejancèr enlà (sègles XIIau tau XIVau) & L’arraton deu castèth [http://arraton.fr/arraton.fr/]

© Laure Le Moment Librairie Salias 11/09/2020

Las musicas d’En Ondas (extrèits… lo mei sovent, mila perdons aus artistas)
Benoît Hamon Janick Martin Sous le tilleul
Francis Lassus La vie, la vie
Mickael Nyman Wheelbarrow Walk
Christian Vieussens Esquiç
Denis Fournier Percussions profile Le mystère de la pyramide La porte des secrets
Cocanha Puput Bèth aubre
Lhasa de Sela La llorona El Pajaro
• Ua, miduna, mitrena 3 Los dias de la setmana dab la votz de Benoît Laradet e deus calandrons paulins + Lo praube pocet
Violons barbares Barbar Rock
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas a tornar préner

A partir deu 6 d’octobre que’vs perpausi ua conjugason corau a l’entorn de Paraulas de Hemna – de femna – de frema (Edicions Reclams, 2020) en companhia d’Anna-Pèire Darrées, de Paulina Kamakine e Tresià Pambrun.

Lo parat de descobrir on son las hemnas qui tantes e deploram la supausada abséncia dens las questions de lenga, de cultura e d’escritura occitanas… de poder probable.

I èm ? Eras que i son.

En Ondas setm. 27 Joan Pèire Lacomba

L’envitat d’En Ondas qu’ei Joan Pèire Lacomba, autor, fotografa. Que signa en companhia de Yves Lavaladade un libe d’etnografia deu dehens, lo Pays de Bòrt, terre d’oc que pareish au Carrefour Ventadorn aquesta prima.


Pays de Bòrt, terre d’oc 714 pp. ill. color, CD d’acompanhament 65′ prefàcia Jean-Claude Sangoi, dessenhs e aquarellas Marie-Louise Antraigue e dab un hèish d’informators collectats e de contribuidors qui non poderam nomar tots ací. Mei indèx mapa e lexic. Lo prètz en dehòra de tota concurréncia qu’ei de 39 euros per un obratge realizat dab gran suenh e de grana qualitat grafica.
Ua soma que representa probable la mesa en abisme etnografic deu rapòrt a la lenga e au país de l’ excellent autor deu Dever del Vaure (Letras d’òc) com lo traductor de La Pèrla de John Steinbeck en çò deu quite editor.
https://www.ventadour.net/achat-le-pays-de-bort-151677-151677.html
Escotar e véder mei la gent deu País de Bòrt : https://biaca.occitanica.eu

Las musicas d’En Ondas
• La novia_Bourrée d’Hugon
• Basile Brémaud – Basile Brémaud, Violon, Musique traditionnelle d’Auvergne et du Limousin – Marche de noce-Bourrée de Chabaud-Bourrée du grand-père Ythier
• La Cleda – La Cleda – Marche de noces de Chabaud – Bourrée de l’hopital
• Basile Brémaud – Basile Brémaud, Violon, Musique traditionnelle d’Auvergne et du Limousin – Trois bourrées selon Jean-Marie Tournadre
• deu CD d’acompanhament Quan la Catí e la faula Lo Lop e lo chin
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas setm. 26 Joan Pau Verdièr

Joan Pau Verdièr n’ei pas mei.
http://joanpauverdier.free.fr
Ua votz coneishedera enter mila que se n’ei anada.
Adiu e mercés l’artista !

Teatre Max Roqueta http://letrasdoc.org
Revistas
* Oc 132 http://www.ocrevista.com/
* Lo Gai saber 556-557 https://collegioccitania.com/lo-gai-saber
* Reclams http://www.reclams.org/oc/la-revista
852 Revista especiau Dicionari
853 Vila de Pau
854 lo que vien d’espelir

Las musicas d’En Ondas
Joan Pau Verdièr
dab Frank Lutton guitara dens Color femna Florilègi occitan
de Marcèla Delpastre L’Amor

Aronde – Aronde Je me suis mis en liberté – Pastorejant
Artús – Ors La hòla
Christian Vieussens – Esquiç Manciet Esquiç 5
Elektrik consort – Elektrik consort Libertango d’Astor Piazzola ua de las multiplas interpretacions aquesta a la sonsaina d’Adrià Grandia musician catalan
Marombrina La libertat
Parpalhon – Solindre Libertat, egalitat, fraternitat
Semiac en Bigòrra – L’enveja de Cantar Lo cant a la libertat
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas setm. 25 Lionel Labòrda A l’endòsta de l’endòl 2

Que ns’installam dens l’escota per dà’ns ua docha de poesia shens l’impermeable *.
Que perseguim l’entervista de Lionel Labòrda tirats d’A l’endòsta de l’endòl. Dens aquesta edicion d’En Ondas sheis deus poèmas que son difusits dont un dit per l’autor (Sentits) e un cantat peu grop Saps dens lo disc Lo Hat. Que son La nueit, Fotografia deu miralh, Planh, Impoténcia, Damadakarianà & Sentits.

Lionel Labòrda, poète-ouvrier, orfèvre des mots, a choisi trente cinq de ses poèmes pour confectionner ce recueil. Il prit la plume au commencement du siècle.

A l’endòsta de l’endòl, Lionel Labòrda, cob. e ill. NB d el’autor, edicion bilingua oc-fr,
Ortès : Per Noste, 2020. 91p. 6 euros

Las musicas d’En Ondas [a basa deus vòts de Lionel qui ei lo prumèr bahida fan de la musica deus hilhs Valentin e Corentin]
• Camecrude Enclave 1 L’ombre de soi
• Ange Halliwell The wheel of Time Summer night fr Odete (video d’espiar !)
Ilixo Lo desligaire Absorbance
Saps Lo Hat Damadariakanà
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

Per perlongar se’vs ditz e en horucar dens los archius d’Hadiu, que’s pòden escotar entervistas realizadas en 2014 per la sortida deu disc Lo Hat de Saps :
dab Lionel Laborda : https://hadiu.eu/2014/09/17/en-ondas-setmana-38-lionel-laborda-lo-hat-de-saps/
dab Sandrina Claverie : https://hadiu.eu/2014/11/05/en-ondas-de-domenja-lekuona-setm-45-sandrina-claverie-1/ & https://hadiu.eu/2014/11/11/en-ondas-setm-46-sandrina-claverie-saps-lo-hat/

* cf a la fin deu poetic filme de Jim Jarmush titolat Paterson en 2016 https://ca.wikipedia.org/wiki/Paterson_(pel%C2%B7l%C3%ADcula)

En Ondas setm. 24 Lionel Labòrda A l’endòsta de l’endòl 1

Sol e unic envitat d’En Ondas e per duas edicions, Lionel Labòrda, autor d’ A l’Endòsta de l’Endòl recuelh de poesias bilinguas que pareish a Per Noste aquestes torns.

La vertat armada d’un martinet a sortir deu putz per castigar l’umanitat. Jean-Léon Gérôme 1896 (a haut colona de gaucha de Wikimedia commons enlà e en lo maine public).

Lionel Labòrda qu’ei l’envitat de la nosta prumèra entervista de desembarrada. Lionel qu’ei paradoxaument emblematic de las professions de hèras peu parçan. Obrèr peu camp de Lac e aimador, protector e cultivator de la tèrra e de la gent qui a a d’entorns. Obrèr-poèta, possedit per la lenga.

Que nse da lo parat dens aquesta purmèra emission d’evocar Democrit e lo conte de Vertat e Mensonja.


Las musicas d’En Ondas :
Camecrude – Enclave I. – 02 Désarticulation du Temps
Ange Halliwell – winter day feat Malibu
Cocanha – Puput – 07 La sovenença
Trencadit – Trencadit – 05 Rondèus Deu Hauròt
rodín – ARA – 05 LA FÈSTA feat. Valentin Laborde
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide