En Ondas setm. 43 Felip Biu « 43 »

En novèla escota ua emission en companhia de Felip Biu. Lo títol deu son recuelh de novèlas que’u s’a devut causir en referéncia au site deu fanzine KWS quarante-deux.org. Parucion deu recuelh de novèlas fantasticas de Felip Biu « 43 » en çò de Per Noste, precision, claretat d’escritura per ua inspiracion despaisanta. Qu’apreciam l’escritura au scalpèl de Felip Biu e tanben la soa inspiracion.

« 43 » de Felip Biu en çò de Per Noste en junh de 2019
Lo petit talamus de Montpelhièr : https://encommun.montpellier.fr/articles/2023-12-26-le-petit-thalamus-et-les-secrets-du-temps e tanben https://pod.univ-montp3.fr/video/11489-podcast-le-petit-thalamus-de-montpellier-le-journal-dune-cite/?is_iframe=true
Lectura de « Disseccion », ua de las novèlas de « 43 ».

Vademecum per inscrive’s en estudis d’occitan a Tolosa https://occitan.univ-tlse2.fr/ o Bordèu https://formations.u-bordeaux-montaigne.fr/fr/rechercher-une-formation.html?submit-form=&user.input.criterion.common%24titleorwording%24textfield%241=occitan e solide Montpelhièr https://ufr2.www.univ-montp3.fr/fr/formations/offre-de-formation/licence-lmd-XA/arts-lettres-langues-ALL/licence-langues-litteratures-et-civilisations-etrangeres-et-regionales-llcer-hnd95m45/occitan-ICD6X2DK.html. Contactes : melanie.laupies@univ-montp3.fr o elisabeth.merlin@univ-montp3.fr o ufr2.fc@univ-montp3.fr. E òc que s’ac cau ganhar d’estudiar en e l’occitan !

Las musicas d’En Ondas
• Femmouzes T Olympe De Gouges
• Patti Smith Out of Society Pissing In A River (Digitally Remastered 1996)
• Ani di Franco Out of range Buildings And Bridges
• Ariondèla Dòna Bianca La Bergèra e ‘il luv’
• May Monday Moonbeam Passage
• Cocanha I ès Saut de Garona
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas setm. 14 Josiana Ubaud

Juntem a la persona d’excepcion qui ei Josiana Ubaud http://josiane-ubaud.com/
La frasa qui a causit de hicar en exèrgue suu site, qu’ei de Joan Bodon Lo libre dels grans jorns : « Es pas vengut a degun l’idèa de tombar cap de catedrala. Nòstra lenga es mai qu’una catedrala. Alara donc perqué son tantes que s’afanan per la desboselar…»
Autora enter autes obratges de compte har d’un diccionari scientific dens los dus sens occitan-francés e francés-occitan : matematica, informatica, fisica, tecnologia e quimia.
Dens la presenta edicion d’En Ondas qu’evocam quauques uns deus sons obratges :
• lo pamflet pareishut en 2022 a l’Aucèu Libre La Romèca occitanofòba 88p. cob. col 12 euros
• en çò de Vent Terral en 2022 (edicion corregida e completada) : Diccionari ortografic, gramaticau e etimologic de l’occitan d’après los parlars lengadocians 32 + 200 + 864 pp. Diccionari limitat a 119000 entradas. 48 euros.
• tà clavar – arron aver recebut dens En Ondas au Jacolet Abadia qui gavida lo libe de la Chélidoine : des plantes, des femmes, des hommes en Gascogne, pareishut en çò deu C.L.A.B. augan – La flòra illustrada de la mar al mont (occitan lengadocian e provençau) en çò de Letras d’Òc 272 pp. cob. e illustracions colors, 30 euros qui sòrt tot juste de paréisher quauques setmanas i a. Plantas sauvatjas classadas per demiei (la duna, la sansoira (lo palud), l’eusièra (seuva de cassos verd), la montanha, los lòcs umides, los sòus calcaris e siliçós, las vielhas parets, etc.), per colors per las erbacèas floridas de cada mitan (blanc, blau, jaune, ròse, roge, violet), per caractèrs distintius (la bauquilha (graminèas), las lianas, los cardons, las plantas aromaticas, las plantas parasitas, las plantas comestiblas). Mei tot l’aspècte scientific e etnòbotanic, un lexic elementari de botanica e tres lexics francés-occitan-latin. Ua soma qui n’ei pas que lo començar de çò qu’a enterprés Josiana Ubaud, qui ei per paréisher lèu.

Josiana Ubaud, autora arderosa, lingüista e lexicografa, etnobotanista en lo maine occitan, e enter autes engenhs, hemna de terrenh com se defineish era medisha, en estar atentius a la sortida de las enciclopedias per viéner en çò de la Fenestrelle.

L’emission d’En Ondas dab Jacolet Abadia qu’ei per aquiu : https://hadiu.eu/2024/11/25/en-ondas-setm-48-jacolet-abadie/
De notar lo noste interès redoblat e los occitans n’i escapam pas cap a las plantas – au quite moment d’ua sheisau extincion de massa qui n’estauviarà pas au vegetau e dont los òmis son l’encausa… mentavem :
Flors salvatjas del Perigòrd amigas mespresadas Tòme 1, Jean-Louis Orazio, bilingüe en çò de Novelum IEO Perigòrd, 2024, 20 euros
e
Etymologia botanica de Michel Chauvet, Biotope éditions, 792pp., 2024, 39 euros

Las musicas d’En Ondas
• Bachas Littorales Aria dau sera
• Muga – Chants de Femmes des Asturies – Ramu a la Virxen de la Flor de Pría
• Didier Tousis Tousis en Òc La lenga aus pòts
• Brice Diusit Guilhem d’Aquitània Pus vezem de novelh florir
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 47 Clàudia Labandés

L’envitada d’En Ondas, Clàudia Labandés que nse hida qu’ei au moment de miar la soa psicanalisi que s’avisè – enter autes constats – que « n’èra pas normau de non pas conéisher la (soa) lenga” (fin de citacion).

  • D’aquesta passa de hestejar lo centenari deu transferiment deu còs de Jaurès au Panteon parisenc en 1924 – b’ei temps probable entau monde de descobrir o de léger tornar au Jean Jaurès, originari de Tarn… occitanòparlant e qui escrivó sus la lenga.

Que i seré de qué practicar ua psicanalisi en gran : la de las poblacions, deus pòbles. Ce’m sembla que d’aquesta passa que son e qu’èm mei anar mei esvarjats e shens repèris. Temps de treboladas, dont aprofieitan los poderós de malur qui jamei n’espian las causas sus las quaus e convien de tribalhar mes aubedeishen au capitau e cèrcan lo lor pròpi interès a corta vista.

De’vs recomandar, pareishut à Per Noste
Lo Matricule 1628 pendent la guèrra d’Edoard Moliar
216 paginas – 14 x 22 – 2024 – 12 €
Isabèu Carrier La Caisholeta d’Anatòli, 2022 36 pp. 13,50 euros. Un libe simple, clar e filosofic dab un personatge qui pòrta un pes, un tristèr qui pòden espravar hèra de chins en s’arrossegar situacions qui ne’us apartienen pas. La temptacion d’evitar e d’estujà’s ? Ei un camin qui cau préner ?
Entà contactar lo 11au prèmi literari Calandreta 2024-2025 premi.literari.calandreta@gmail.com

Informacions mei https://occitanica.eu/items/show/60894

https://www.libraria-occitana.org/en/illustrateur/labandes-claudia-en/

www.pernoste.com

Estudiantas deu CFPòC (lo site navèth dessenhat per Noémie Pulido) que demandèn a Clàudia Labandés lavetz formadora, de respóner aus lors questionaments. Que dà Dificultats gramaticaus dont ei la dusau edicion aumentada en 2024 en çò de Per Noste.

Las musicas d’En Ondas
• Viatge en lenga Au noste pomèr Collegians, Romain Baudoin, Joan Francés Tisnèr
• Violons barbar Barbar rock
• Aziz Sahmaoui & University of Gnawâ Alf Hilat
• Viatge en Lenga que preni los mots [creacion paraulas e musica de David Grosclaude deus Larvath] Collegians, Romain Baudoin, Joan Francés Tisnèr
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 26 J.-I. Casanòva « Le Roman en langue d’oc 1840-1930 »

Joan-Ives Casanòva, Marselha 1957.
Escrivan en occitan, francés e professor onorari de las universitats : especialista de Mistral, Apollinaire, Stendhal, Proust o Celine…
Que harga de longa ua òbra singulara, estiglanta autant com estacanta.
Qu’ei l’autor de mei d’un trentenat d’obratges de poesia, devís, d’estudis literàrias, màgerment en occitan.
La publicacion a laquau ns’interessam qu’ei ua soma que’s titòla « Roman en langue d’oc 1840-1930 émergence et expansion », pareishuda en 2024 en çò d’Aqua Aura, 1100 pp. cob. ill. Vivent Astruc fac simile d’un manescriut de Joseph Bourrely – artista de la lenga (foto e coll part Pau Fabre). L’estudi que pòrta sus un cinquantenat de romans. E que perpausa tanben ua temptativa de comparèr dab lo roman breton, catalan o còrse… la Còrsa on a estacas.
Acompanhat d’ua impressionanta bibliografia e clavat per un indèx qui ne n’ei pas mensh.

Las musicas d’En Ondas
• Max Roqueta Manufacture verbale Laurent Audemard Rasims de Luna Tirat deu Maucòr de l’unicòrn Romance
• Jan-Maria Carlòtti Dire Robèrt Lafont Ròse Ròse roiga-tèrra
• Deodat de Severac Jean-Noël Barbier œuvres pour piano Le retour des muletiers
• Gaël Hemery Henry Maquet and co La bèstia que manjava lo monde La Sanha d’Auvers
• Manufactures verbales Bernat Manciet Sonets Budèth
• Auròst Esquiç dedicat a Manciet Crestian Vieussens
Pastres pastresses Micolau Saboly s. XVIIIau
• Patric Valhant Renat Sete Danièla Franzin La bèla naissença Pastres dei Montanhas
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 17 Gilabèrt Nariòo Parlar Plan 2/2

Gilabèrt Nariòo que s’ei mort quauques dias a.

A París, Gambia, Grècia, Arièja, país on s’està e tribalhà Gilabèrt, hornim mei Catalonha.
Gilabèrt que viatjava en escotar las ràdios e parièr la BBC.
Uei qu’ei suu batèu de nèu qui’u pòrta cap a autes orizonts.

Dens En Ondas aquesta setmana la seguida de l’entervista de Gilabèrt Nariòo peu Parlar Plan en çò de Per Noste a Ortès en 2017 256p., 13 euros, ua bibliografia mei (un essai de bibliografia).
En fin d’entervista qu’evocam dab G. Nariòo la situacion a Catalonha e lo dret a autodeterminà’s entà tot pòble.

Parlar plan apèr de descobèrta dens ua colleccion titolada Utís a destinacion deus qui tot com jo e parlan un occitan ortopedic. Parlar Plan qu’ei la publicacion de las cronicas deu quite títol que pareishen a la revista País Gascons de 1985 enlà, editada a Ortès per Per Noste. 256p. 13 €

Gilabèrt Nariòo que vadó en 1928, qua viatjat e tribalhat a París, en Gambia, en Grècia, en Arièja abans de tornar establís en Bearn. Que’s morí lo 6 d’abriu de 2024.

Qu’acabèm l’entervista sus l’actualitat en Catalonha dab Gilabèrt, que l’avóram poduda clavar dab un exemple d’ua construccion gascona parallèla a l’anglés o au grèc… Qué mei hornir ? que Gilabèrt a arrevirat un polar La Bíblia Valenciana deu catalan Rafaèl Tasis, qu’ua de las cronica deu Parlar Plan que’s titola «Lo tablèu de la Núria» e que Catalonha que compta per eth com per d’autes ?

Tanben dens l’En ondas de lavetz : anóncias de parucions recentas « Los Mots e Lo Baston » de David Grosclaude e divèrsas soscripcions per Cds (Uèi, Vath d’Aspa).

essai de bibliografia :
• Parlar plan / Gilabèrt Nariòo / Ortès [Orthez] : Per noste, 2017, 256pp. (Utís)
• Dictionnaire français-occitan (gascon) / Gilbert Narioo ; Michel Grosclaude ; Patric Guilhemjoan / 5e éd. revue et corrigée / [Orthez] : Per noste , 2016
• Dictionnaire intermédiaire français-occitan, Gascogne : A-Z / Gilbert Narioo, Patric Guilhemjoan, Michel Grosclaude / [Orthez] : Per noste , cop. 2015
• Dictionnaire français-occitan (gascon)  / Gilbert Narioo ; Michel Grosclaude ; Patric Guilhemjoan / 3e éd. revue et corrigée / [Orthez] : Per noste , 2007
• Dictionnaire français-occitan (gascon) / [Gilbert Narioo, Michel Grosclaude, Patric Guilhemjoan] / 2e édition revue et corrigée / [Orthez] : Per noste , impr. 2007
• Dictionnaire français-occitan (gascon)  / [Gilbert Narioo, Michel Grosclaude, Patric Guilhemjoan] / [Orthez] : Per noste , impr. 2005
• Dictionnaire français-occitan (gascon)  / Gilbert Narioo ; Michel Grosclaude ; Patric Guilhemjoan / 2e éd. revue et corrigée / [Orthez] : Per noste , 2004-2005
• Dictionnaire français-occitan (gascon) / Gilbert Narioo, Michel Grosclaude, Patric Guilhemjoan / [Orthez] : Per noste , 2003
• Répertoire des conjugaisons occitanes de Gascogne  / Michel Grosclaude et Gilabèrt Narioo / [Ortès] : Per Noste , impr. 1999
en direccion deu joen public e en collaboracion :
• L’espaurugalh : conte / de Lidia Daubà… [et al.] ; ill. per Sarah Fistol ; adaptacion gascona de Janina Tatrie e Gilabèrt Narioo / Bordeaux : CRDP d’Aquitaine , 2006
• Lo gatòt e la bossòla: conte tradicionau / adaptat per Domenja Decamps ; ill. per Sylvaine Abbadie ; adaptacion gascona de Janina Tatrie e Gilabèrt Narioo / Bordeaux : CRDP d’Aquitaine , 2006
• Contes d’arríder  / contes de Daniel Chavaroche ; ill. per Mayana Itoïz ; adaptacion gascona de Janina Tatrie e Gilabèrt Narioo / Bordeaux : CRDP d’Aquitaine , 2005
• Pèir-l’ors : viatge en la preïstòria / Marcel Abbadie ; version occitana (gasconha) Marcel Abbadie, Gilabèrt Narioo ; ill. Sylvaine Abbadie / Anglet : Atlantica , 2003
• Pèir l’ors : version occitana (Gasconha) / Marcel Abbadie, Gilabèrt Narioo ; ill., Cathe Maisonnier / [Orthez] : « Per noste » , 1999
• Sèt contes occitans / Joan Lois Baradat, Ferran Delèris, Joan Francès Bladèr… [et al.], aut. ; Cathe Maisonnier, Anna Sarda, Frederic Fijac… [et al.], ill. ; Crestiana Mosquès, Maurici Romieu, Gilabèrt Nario… [et al.], voix / Pau : Institut occitan , 1998 (cop.
• Ua isla en Peirigòrd / tèxt francés Joe͏̈l Cornuault ; dessenhs Philippe Davaine ; revirada gascona Gilabèrt Narioo / [Périgueux] : Fanlac , 1993
autes obratges en collaboracion dab Miquèu Grosclaude
• Navèra pastorala bearnesa  : pèça en un acte e onze hèitas / Anonyme (XVIIe-XVIIIe) ; texte mis en orthographe moderne et annoté par Michel Grosclaude et Gilbert Narioo / [Orthez] : Per Noste , 2001
• La pastorala deu paisan qui cèrca mestièr a son hilh, shens ne trobar a son grat ] : pèça en quate actes / per Mossur Fondeville, de Lescar ; texte mis en orthographe moderne et annoté par Michel Grosclaude et Gilbert Narioo / [Orthez] : Per Noste , 2001
• Evangèli segon sant Matèu / trad. occitana (gascona) confrontada a l’originau grèc per Miquèu Grosclaude ; dab l’ajuda de Robèrt Darrigrand e Gilabèrt Narioo / Ortés : Per Noste , impr. 1995
en collaboracion dab Patric Guilhemjoan
• Ua camada en Italia / de Cesari Dauger… ; presentada, metuda en grafia classica e espurgada deus galliscismes màgers per Patric Guilhemjoan ; notas istoricas de Jean-Jacques Fénié ; dab l’ajuda de Gilabèrt Nari’oo / Ortès : Per noste , 2001
• Flocadas aurivas : florilègi deus poètas gascons de las Lanas / amassat, presentat e metut en grafia classica per Patric Guilhemjoan e per Maurici Romieu per la partida sus Arnaut Guilhèm de Marsan ; dab l’ajuda de Gilabèrt Nariòo / Ortès : Per Noste , 2001
Teatre :
• Ua bòrda en T.R.Ò.P / de Yves Garric ; version occitana Gilabèrt Narioo / Ortés : Per Noste , 1996)
• L’Alemanda / Gilabèrt Nariòo / Orthès : Per noste , 1986
• Lo crit deu còr / Gilabèrt Nariòo / Ortès : Per Noste , 1982
arrevirada deu catalan :
• La bíblia valenciana / Rafaèl Tasis ; arrevirada deu catalan per Gilabèrt Nariòo / Ortès : Per Noste , 1994
poesia :
• La mar de Coríntia : poèmas = La mer de Corinthe : poèmes / Gelibèrt Narioo / Picapol : Escòla Occitan d’Estiu , 1988
qu’ei enfin l’adaptator de l’Estaca la cançon mitica de Lluis Llach a l’occitan gascon :
– Qu’èm çò qui èm !  / Los de Nadau, groupe voc. et instr., auteur-compos. / Labastide Cezerac (64170) : Los de Nadau, [1986?]
– L’ immortèla  / Los de Nadau, groupe voc. et instr., auteur-comp. / Béziers (34500) : Ventadorn , 1978 (P)
– Aspa vòu víver  / Los de Nadau, groupe voc. et instr., comp. ; Gilbert Narioo, textes / Béziers (34500) : Ventadorn , [1975]
– S’aví sabut / Gilabèrt Narioo / Ortès (64300) : Per Noste , 1991 ?
– Marcel Amont canto en biarnés  / Marcel Amont, , chant / Paris : Sibécar , 1979 (P)
Las musicas d’En ondas :
• Sourdure quan io zere chas ma maire
• Denis Fournier Percussions profile le mystère de la pyramide la porta des secrets
• Rodín Indignats Citizen chance — Uei Solèu d’argent trobar la soscripcion –> http://ueimusica.com/
• Rosina de Pèira Gospels d’Òc Los Montanhòls
• Re Niliu Alla cala africana
• Vath d’Aspa Montanha sacrata — Patz _Paix _Peace _Paz
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas setm. 11 Joan-Luc Landi e l’Euskara 2/2

Viatge en Iparralde e Hegoalde en companhia de Joan-Luc Landi tà çò de l’aprentissatge de l’Euskara soletin…, los rapòrts de la version Batua, creada de l’euskara dab las variantas de la lenga e la dificultat qui ei de s’acarar a apréner aquera lenga.
Landi qu’ei autor d’un recuelh de novèlas, Manipòlis, a Reclams (2016), que publica tanben dens la revista regularament e notadament sus aquera experiéncia qui ei a víver, d’apréner la lenga deu vesin basco [Reclams n° 860 Ua Camada en Sola pp.39-46], qu’ei enfin un deus correctors entau gascon dens la quita revista. Un aprentissatge qui demanda determinacion, tribalh e ponhastrèr. Aquera 2au emission que serà ua mena de comparason – d’iniciacion – dab l’occitan que parlam en Gasconha. Que hè parièr ua part de l’atrèit qui esprava Joan-Luc tà l’Euskara. Enfin ua leçon exprès de la formacion d’ua frasa, en direccion d’ua hemna o d’un gojat..!
Lecturas conselhadas :
Poésie du Gérondif, Le tripode, J.-P. Minaudier, 2017 : https://www.libraria-occitana.org/produit/poesie-du-gerondif/
Shibumi Trevanian, 1979

apréner l’euskara ?! : mailto:xiberokolaminagaueskola@gmail.com
Trobar emissions dab Joan-Luc Landi : https://hadiu.eu/?s=landi

Las musicas d’En Ondas
• Niko Etxart Has’Dantzan
• Mixel Etxekopar Extebarre 
• The doors Morrisson Hotel The spy
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 04 Hubert Dutech

Que recebem a Ubèrt Dutech, aventurèr de l’escritura, prodigue d’un detzenat d’obratges sovent d’endom peu miei deus quaus e s’interèssa a l’istòria, la canta e la lenga.
Lo Dictionnaire des tournures et formules gasconnes, qu’ei lavetz un obratge mei que pareish a compte d’autor https://hubert-dutech-auteur.fr/

https://www.mixcloud.com/HadiuPodcastsDomenjaLekuona/en-ondas-setm-04-hubert-dutech/

Dictionnaire des tournures et formules gasconnes, locutions, expressions, proverbes, citations 411p., cobèrta color, ill. negre e blanc, bibliogr., 29 euros + pòrt, presentat per ordi alfabetic d’expressions en francés. 
 hubert.dutech@orange.fr

Emissions autas dens En Ondas dab Ubèrt Dutech

Las musicas d’En Ondas quate sons de copadura : Dupain, Muga e autes
e los  Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 10 Danèu Barneix La Passem

Que juntam a Danèu Barneix un deus creators de la corruda La Passem tà la lenga occitana.
Ua persona que costegi despuish quauques detzenats d’annadas.
La corruda relai de la quau ei un deus creators que’s tien deu dijaus 2 tau dimenge 5 de junh en Baish Ador, Lanas, Bigòrra e Bearn.
En linha sus https://lapassem.com/oc/edicion-2022-2/
lo percors precís dab las òras de passatge
la possibilitat de crompar dirèctament quilomètres e tot rensenhament servider dens un mòde d’emplec : https://lapassem.com/la-passem-et-ligams/.

Arribada 2018 a Pau

Las musicas d’En Ondas
• Yan Cozian Sergi Cladèras Passem creat per La Passem 2020 
• Trencadit Córrer Mars e Monts 2020 creat per La Passem 2020
• Joan Francés Tisnèr Transpòrts La corruda Rondèu en cadena regular
• Ua, miduna, mitrena 3 Passa piga
• Matiu Dufau Ua lenga tà tots 2020 creat per La Passem 2020
• Luc Aussibal Carnaval e quauques sonaus mei
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit