En Ondas setm. 52 L’Herbularius de Marie Baudoin

En difusion tornar l’emission dab Marie Baudoin qu’ei ortalèra, estudianta en antropologia etnobotanica e especialista d’erboristeria.
Qu’a aviat un site internet qui a batiat l’Herbularius.
Ua idea de sortida indispensabla : http://herbularius.fr/
jardindherbularius@gmail.com +336 87 43 95 63

fòtos e llustracions Pegatges floraus mainats © Matèu Baudoin, logò Ombèlla (Caperet o Poriòla) deu pisha-au-lheit © Coline Hateau

La part prumèra de l’emission que’s dedica a revistas com :

  1. Patrimòni n° 91 de març/abriu www.patrimoni.fr Patrimòni, Lassis 12430 Alrance 05 65 61 63 74.
  2. Lo Diari n° 60 de març/abriu tanben sus la tela, qu’ei sos-titolat d’ara enlà La poesia occitana e lo fòcus n’ai Las Votz de las Hèmnas https://lodiari.com
  3. Òc n° 136 de març de 2021 Revista Oc Frederic Fijac dinerèr, Brunò Peiràs secretari 625 La permendade 47300 BIAS mailto:oc.revista@orange.fr
  4. Lo gai saber n° 558-559 doble (Des)cofinhament Lo Gai saber Ostal d’Occitania 11 arrua Malcosinat 31000 Tolosa
    mailto:abonament@logaisaber.com www.logaisaber.com
  5. Reclams n° 857 Especiau Castèth de Mauvesin de 120 paginas, tanben legeder en linha per tant que siatz abonat e qu’ajatz activat lo vòste espaci suu site www.reclams.org http://www.reclams.org/oc/abonament Edicions Reclams Administracion – Secretariat 18 chemin de Gascogne 31800 LANDORTHE 06 87 80 28 60 reclamsedicions@gmail.com

Las musicas d’En Ondas
A la demanda de Marie Baudoin u-ni-ca-ment musica deu labèl Pagans musica (a despart la captacion deus batracians)
• Aronde Aronde Se jo sabiai
• Sourdure De Mòrt Viva La Rupture
Graulhas de St Pèr (ineditas)
• Artús Ours – Ors Tuta e Biodiversité
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas setm. 51 B. Cursente Lo Libe negre de Salias

Lo Libe Negre de Salias en difusion tornar l’emission deu 17 de març de 2020 : imaginem un gran libe de memòria qui hasqui lei uei enqüèra. Libe singular, emblematic e memòria de la poblacion salièra quasi dus sègles de longa. Que l’avem adara a posita – mercés notaument a Benaset Cursente – publicat, anotat, comentat. Profieitem ! Un libe portat a mei d’ua persona : quate editors intellectuaus que son Maurici Romieu (per la lenga e la soa scripta), Jacques Pons, Jacques Staes e Benoît/Benaset de Cursente. Publicacion realizada en partir deu tribalh de Jean-Pierre Domecq (qui publiquè lo frut deus sons recèrcs tanben en 2017 Le livre noir de Salies-de-Béarn enfin révélé! a las edicions de l’Esvelhadou). L’obratge que’s titòla „Le Livre noir de Salies (1517-1684) : publication intégrale, annotée et commentée”, pareishut en 2017 a la Société des Sciences Lettres et Arts de Pau et du Béarn, e au parat aquesta edicion que pertòca la comunautat salièra. La colleccion qu’ei „D’hier à aujourd’hui”, e lo libe negre qu’ei lo ueitau volume, au prètz de 45 euros, un volume bèth de 520p.

Lo libe negre de Salias [1517 – 1684] Le Livre noir de Salies. SSLAPB, 2017.

Benoît Cursente, istorian de l´abitat, especiaument de la morfogenèsi deus vilatges en la Gasconha de l’atge miejancèr qu’estó influenciat per las problematicas e los metòdes de Charles Higounet, teorician e pratician d´ua « geo-istòria ». Arron la tèsi de cicle tresau, consacrada aus castelnaus de la Gasconha que diversifica los sons interès de cap a l´antropologia istorica. Esperit sintetic e sens istoric : jamei non har díser los documents au-delà de çò qui s’i tròba.

Suu moment n’avem pas trobat los mots
Galimatias m. : machí-machèr, nhirgo-nhargo ; galamanha f.
Gale f. : ronha, gratèra

Complements per anar mei luenh :
https://hadiu.eu/2019/02/11/en-ondas-setm-07-benoit-cursente-les-cagots-histoire-dune-segregation/

https://hadiu.eu/2019/02/18/en-ondas-setm-8-b-cursente-les-cagots-histoire-dune-segregation-2-2/

Las musicas d’En Ondas inspiradas per cantas de pont e de hont. Sonque petits extrèits que los musicians e m’ac perdonen !
• Didier Squiban Porz Gwen An dro Pont Kalleg
• André Ricros Un piano dans le pré La Font de las Amoras
• Trobadors art ensemble Gerard Zuchetto la Tròba 1 (Guilhem de Peitius – Jaufre RudelMarcabru) Quan los rius de la montanha
• Aymonino-Baudoin-Tisnèr Inedit Autorn de Pont
• Mascarimiri Dieci anni tour La Fontanella Italia en cançon
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas extra setm. 49 Catí Soublès Lo gas de Lac

Que’vs perpausi un subjècte cuelhut lo 2 de deceme au sol cinèma – Le Pixel a Ortès – qui a volut difusar ua unica projeccion deu documentari de 2020 – 52’ – :: GAZ DE LACQ, LE GOÛT DU SOUFRE en preséncia deu realizator Thibault FÉRIÉ, de Pierrette SAPIN de France Nature Environnement & deus membres deu grope de tribalh Ola de Lac de la SEPANSO 64. Ueitanta personas que s’èran desplaçadas.

Lo 2 de deceme au Pixel d’Ortès Thibault Férié (realizator), Catí Soublès e Patric Mauboulès (Sepanso 64) © D. Lekuona

Se voletz escotar a Catí Soublès dens En Ondas suu medish subjècte :
• en 2016 dens En Ondas qu’ei per ací : https://hadiu.eu/2016/05/23/en-ondas-setm-21-d-lekuona-cati-soubles-sepanso-bearn-esbangalada-sanitaria-a-lac/
• tanben en un reportatged’octobre de 2017 (C. Soublès e M. Rodes) : https://hadiu.eu/2017/10/29/en-ondas-setm-44-shiulada-a-lac-etv-c-soubles-e-m-rodes/
Enfin ua part documentària que’s pòt descobrir ací : https://hadiu.eu/2016/03/07/esbangalada-sanitaria-a-lac-scandale-sanitaire-a-lacq-bearn/

Las musicas d’En Ondas
• Interludi Arnau Obiols
• Le mystère de la Pyramide 

En Ondas setm. 48 Harri, Coupanè, Jordan, Maud, Lili e Jakes

Dusau part de las entervistas, deu reportatge dab captacions per la vila de Ribeirac e de la difusion d’extrèits de KanAquitània per De Bouche à Oreille à Parthenay l’estiu passat. Que discutim dab Harri deus ressòrts per emparar tot de tira e volontàriament las lengas-arradics en un monde globalizant, shens necessàriament aténer lo resultat deu referendum avançat en Kanaky au 12 de deceme a maugrat la demanda d’independentistas e de partits politics francés e europèus (véder aqueste article : Le Monde). Tanben tostemps en la soa companhia e dab Coupanè, Jordan e Maud, qu’evocam las plantas per suenhar. Enfin que raubam quauquas minutas au director artistic de La manufacture verbale, Jakes Aymonino, qui hè un bilanç intermediari deu projècte KanAquitània. Lo tot adobat dab tròces vertadèrs de musica en viu.

Mercés au passant qui prengó la fòto a Mamisan devant la mar grana.

Maud Rebière-Duclair que miava la passejada botanica mauddouble@hotmail.com

Las musicas d’En Ondas
Tirat deu tan beròi espectacle KanAquitània que dèn lo 31 de julh de 2021 au hestenau de Bouche à Oreille a Parthenay [mercés a Jakes de m’aver hidat las ressorças], tanben quauques captacions dab los mejans deu bòrd hens ua de las tres glèisas de Ribeirac e per las carrèras de la vila de Dordonha, de KanAquitània.
De tota mòda qu’ei tot en viu.
• … captacion nau lanas
• We maris
• Datsa dab un extrèit de canta en caminament botanic
• Dom Salemigaudon
• T’èi balhat Tilana
• e tà acabar Jambé A tot l’entorn de pont 
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas setm. 47 Emma & Coupanè

Kanaky que’s tròba a 16 740 quilomètres de on parlam, enter l’Ocean pacific e la Mar de coralh.
Ua isclada conquistada per la França en 1853.
En Kanakia, ua sola lenga i ei oficiau com a noste : lo francés qui avem en comun. Quaranta lengas o vint e ueit, depend de las honts, que son vivas dens l’archipèl.
Que vos perpausi d’encontrar a l’entorn de l’espectacle KanAquitània deus cantaires amassats, kanaks e manufacture verbale , a Emma la gascona e Coupanè lo kanak de l’isla de Djeo.

Entervistas e reportatge cuelhuts a Ribeirac aqueste estiu de 2021. © D. Lekuona

Per anar mei luenh : https://oc.wikipedia.org/wiki/Nòva_Caledònia + https://fr.wikipedia.org/wiki/Nouvelle-Calédonie tanben en ua version catalana, sabetz las versions ne’s recopan pas necessàriament e que son utilas tà’s har ua cultura sus la question aquesta.

Maud Rebière-Duclair que miava la passejada botanica mauddouble@hotmail.com

Que seguirà.

Las musicas d’En Ondas
Tirat de l’excepcionau espectacle que dèn au hestenau de Bouche à Oreille en julh a Parthenay, captacions de KanAquitània (mercés au grope de m’aver dat las ressorças !)
• Intro presentacion
• Malia ikoro na
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas setm. 46 Christian Pacher

© Per l’excellenta gahaira de caras musicaus Véronique Chochon

La paraula au musician poliinstrumentista, cantaire, dançaire e contaire de Peitau Christian Pacher.
Qu’èm au Primtemps de l’Arribèra qui en 2021 e’s tien, per fòrça, l’estiu. Christian qui i tòca dab Ciac Boum que ns’entertien de parets de pèiras secas, d’educacion populara, de costejadas frutècas, de hèstas gaujosas tot com de bilanç carbòni deplorable puish a qu’arrens n’ei profèta au son país. E sustot de cultura e ns’avertir solide que la cultura, la poesia e la literatura : «qu’ei entaus clècos». Los puishants non vòlen sustot pas que se n’ocupem e pensem per nosautes medishes, que nse vòlen guardar descerebrats au ras de la television qui a remplaçat lo còrn deu huec. Tè un renviat, que nse vòlen au còrn deu temps : impotents a véder los trins passar. E non, n’ei pas atau qui ac enten Christian Pacher !

D’autes temps d’aqueste Primtemps de l’arribèra d’estiu : Les poufs à cordes Noélie Nioulou e Clémence Cognet un bon bal-concert e dont me guardi ua de las valsas memorablas dançada dab Basile Brémaud, meravilhós musician e vriolonaire eth tanben, De la Crau de Sam Karpiena, A tot vedent l’espectacle d’augan deus Chancaires e Dus au Casau !

Las musicas d’En Ondas Ciac Boum L’homme sans tête
• Trigou
• Les filles de Noirmoutier
• Migrateurs

En Ondas setm. 45 Mixel Etxekopar

En Ondas en reportatge a Xiru (la 31auedicion en 2021).
En companhia de Mixel Etxekopar, cantaire e musician, director artistic deu hestenau, Xavier Pinon fotografa e Amaren Alabak (Maika Etxekopar e Bonbon Beltz que jògen De nos vieux a Maule lo 12/11 en francés e loi 13/11 en euskara ) qui’s hèn entau parat Amaren Baladak. Qu’i devisam de l’edicion deu mes d’aost de 2021 (de costuma qu’ei en abriu) de Xiru de secors com l’a batiada per trufà’s Mixel pr’amor qu’a bèth drin mequejat : la darrèra arròda deu carri qu’ei plan tostemps la cultura, se podem constatar…

D’escotar en lançar lo diaporama drin mei baish | À écouter en visionnant le diaporama ci-après.
SIATZ OPERATORS | SOYEZ OPERATEURS !
Mixel Etxekopar edicion 2021 de Xiru © D. Lekuona.

31au edicion de Xiru consacrada aus bardes e en especiau a l’Etxahun de « GAZTELONDON ZER BERRI », barri de Barkoxe | Barcus dab l’espectacle qui’u consacrèn MIXEL ETXEKOPAR, musika, kantu, TTK REKALT testua, botza, musika, J. CHRISTIAN GALTXETABURU, esku soinua, perkusioa e un musician qui remplaçava suu pè a PIERRE VISSLER, soinu grabaketak, musika qui non volèva pas participar a un eveniment on calèva lo pass sanitari. Ua vesita de uei dens lo sègle XIXau e lo monde deu poèta Pierre Topet Etxahun. Barkoxe, peu cant, los sons e las paraulas. Bèras emocions qu’aqueste « Gastelondon zer berri » dens lo banh deus univèrs entercrotzats, escotaires beròi e emetedors de tria e de trilhas. Un espectacle hòra nòrma portat per l’expressivitat musicau, deu cant e de la votz enter lo parlar e la musicalitat tant especiau de TTK Dominique Rekalt.
De mentàver en aquesta edicion de Xiru : un mei qu’excellent e enlobataire Dede Minvielle lo dimenge mieidia, Femmouze T lo vrèspe, d’on èra lo tornar… com tots d’alhors qui’s produsivan aquestes tres dias, despopats qui èran los artistas, de tocar en public pr’amor de la COVID-19.

GASTELONDON ZER BERRI son

GAZTELONDON ZER BERRI video mars de 2020 1h13′

Quauques imatges, fotografias e grafismes commentats de visionar en tot escotar l’emission.
Quelques images, photographies et graphismes commentés à visionner en écoutant l’émission.

Las musicas d’En Ondas
• En lo seguici cants d’Amaren AlabakBaladak, causits per Mixel Etxekopar
• Arnaga Rougier Etxekopar Lau Sasuak Antonio Vivaldi [1678 Venisa – 1741 Vièna]
03 n° 1 Udaberria – La primavera Allegro
10 n° 4 Negua – L’inverno Allegro non molto
Paciéncia tà un CD de GAZTELONDON ZER BERRI.
Que’vs tienerèi au chuc de la parucion solide.
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide

En Ondas setm. 41 Michel Rodes

En Ondas de rentrada hens lo viu deu subjècte qui facha en companhia de Michel Rodes.
La gravèra de Carressa e Cassabè, usina a calhaus seguida !
Lo 20 d’octobre 9h, au cap de 5 ans, l’audiéncia (la tota prumèra !) qu’ei calada au Tribunau admininistratiu 50 cr Lyautey 64010 Pau.
Ce 20 octobre 9h, au bout de 5 ans, l’audience (la toute première!) est calée au TA.
Las associacions e los collectius que s’amassàn per ua conferéncia de premsa lo 4 d’octobre de 2021.
Associations et collectifs se sont réunies pour une conférence de presse ce 4 octobre 2021.

Mercés a Guillaume Cazenave-Lacrouts per la fòto

In occitan and french (locutor passiu qui s’i hè !)
En occitan et français (locuteur passif en devenir actif!)
La gravèra DANIEL-SAS o DPL a Carressa e Cassabè : usina a calhaus, seguida.
La gravière DANIEL-SAS ou DPL à Carresse et Cassaber : usine à cailloux, suite.
De notar : Lo quite dia e au quite lòc, audiéncia en aperet introdusit per Na la Maira de Sòrda (ahar de l’arrestat contra la circulacion de camions de mei de 19 tonas sus la comuna).
À noter : Le même jour, au même lieu, audience en appel interjeté par Mme la Maire de Sorde-l’Abbaye (affaire de l’arrêté municipal contre la circulation de camions de plus de 19 tonnes sur la commune).

Mercés per la vòsta ajuda a har saber e difusar ! | Merci de votre aide à faire savoir et à diffuser !

Bon a saber :
• En cavar la hòssa, Daniel qu’a devut estar susprés [o pas…] de la qualitat de la grava trobada : blòcs de pèira, tarròcs meilèu que grava. Que’u va caler anonciar adara l’installacion probabla d’un concassaire sus plaça. Que seré en efèit ua eresia ecologica que de har circular, sus 56,5 km anar dinc a Abòs, camions de 40 tonas (80 per dia) per concassar e susquetot tà Daniel be seré anti economic ! De mei tot aquò que semblaré que sia estat anticipat per las autoritats e l’industriau, puish a, lo miei escambiaire de Sòrda l’abadia, qu’ei virat cap a Baiona per alimentar los projèctes de la còsta basca e landesa !
• A Erfstatdt Blessem en julh de 2021 un aigat monstre – com n’i averà mei anar mei pr’amor de çò d’aperat pudicament « lo cambiament climatic » – que hasó explosar la gravèra en amont e que destrusí tot ua part d’aquesta vila de 50000 poblants en Alemanha dens lo parçan de Köln (Colonha). Si dèishan har aqueste projècte qui sap çò qui s’i passarà a Cassabè ?

De tot aquò que s’entertienem en occitan e en francés puish a Michel Rodes qu’ei un locutor passiu (pas tostemps d’alhors).
En mei dens l’emission : lo brut blanc, la canta deu Gave de Pau qui serví a l’espectacle Sorrom Borrom de Joan Francés Tisnèr apeat sus estrèits de l’òbra eponima de poesia epica de Sèrgi Javaloyès.
Tanben un jòc concors per arrevirar au francés aquestes tres mots occitans : trebós, dobtós e traficant bòrni. Aus diccionaris vòstes !

http://www.sepanso64.org/IMG/pdf/2021-06-01-Adhesion-Sepanso-formulaire-.pdf
SEPANSO Pyrénées-Atlantiques
Maison de la Nature et de l’Environnement
Domaine de Sers
64000 PAU
contact (at) sepanso64.org
Téléphone : 05 59 84 14 70 *
* Laissez votre message et vos coordonnées nous vous rappellerons.

Lo tot navèth site de las entitats per emparar l’arribèra : Défendons la Plaine | Gueitam l’Arribèra + adiu@defendonslaplaine.org + https://www.facebook.com/gueitamlarribera

Las musicas d’En Ondas
• d’aiga e de calhau : Jos l’aiga Guillaume Lopez, Crestian Vieussens Redon d’aiga & Esquiç, Joan Francés Tisnèr Aiga 1 e brut blanc de Gave de Sorrom Borrom
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide