En Ondas setm. 42 Daniel-DPL, un sovier, Òc un souvenir DERNIERES NOUVELLES

Aquera edicion d’En ondas que nse da lo parat de tornar trobar – que hasèva un moment despuish lo començar de 2022 – a Mèste Ruffié e Michel Rodes, cuelhuda a Bordèu entau parat de l’audiéncia en Cort administrativa d’aperet – octobre de 2023 – audiéncia consacrada a l’examen deus recors pausats per la DREAL, lo ministèri de l’ecologia (?) e Daniel-DPL a perpaus de la carrièra de gravas a l’alanda suu Gave d’Auloron.

FR// Cette édition d’En ondas nous donne l’occasion de retrouver – cela faisait un moment depuis le début de 2022 (voir en fin d’article l’intégralité des émissions consacrées à la question) – Maître Ruffié et Michel Rodes. Interviews recueillies à Bordeaux lors de l’audience en Cour administrative d’appel – octobre 2023 – consacrée à l’examen des recours posés par la DREAL, le ministère de l’écologie (?) et Daniel-DPL à propos de la carrière de graves à ciel ouverts sur Gave d’Oloron.
8 ans de luta !

© Domenja Lekuona

Lo comunicat deu 6 de genèr de 2025 de APQV Salmo tierra-Salva Tierra e de la Sepanso :


Abans dens l’emission qu’averam dat ua aurelhada a l’assecament de Gavarnia e a la distribucion de sable en l’arribèra tostemps deu Gave de Pau a Abòs fin de seteme.
Que clavaram l’emission sus las entervistas cuelhudas a Bordèu com anonciat.

Ordi deus plats d’En Ondas aquera setmana :
* Gavarnia assecada ! e la fòto : ua fòto de la celèbra cascada de Gavarnia publicada suu compte « X », de Météo Pyrénées (associacion a mira non lucrativa) que la cascada a desapareishut. Assecada au 9 d’octobre que chorra dètz dias après. Que ns’a grada mei de la véder atau… mes e’s cau aprestar l’an qui vien a la véder assecada mei de d’òra dens l’an ? o tà tostemps ? Acostumà’s qu’ei quauque còp renonciar a las nostas responsabilitats.


* Lo collectif S.O.S. Plaine d’Abòs, la gent qui viven ací e mei luenh, qu’avèvan aprestat panèus explicatius resumint los efèits sus l’environament de l’extension de 17,6 ha de la gravèra, dont l’empresa ei uei de 100 ha.

  • Audiéncia a la Cort administrativa d’aperet a Bordèu : escotatz las entervistas M. Rodes de la Sépanso e Me François Rufié

Video : aigat 10/01/2022 (arron lo deu 10/12/2021 mei hòrt)

Gaves e filmes qu’an i comprés un poder sus la nosta imaginacion e la nosta facultat a díser non.
La Rivière de l’excellent documentariste qu’ei Dominique Marchais (L’homme est une île, La ligne de Partage des eaux ou Le Temps des grâces…) qu’ei programat en avant-purmèra lo dimenge 29 d’octobre au Salèirs, a 6h deu ser, a Salias. [tanben deu 18 tau 22/10 : Bordèu Fifib, retrospectiva deus sons filmes e avant-prumèra de La Rivière lo 22 a 14h, 23/10: Peçac (dab Gilles Bœuf), lo 26 : Baiona, lo 27 : Pau, lo 29 : Salias, lo 30 : Arudi, lo 31 : Maule, lo 1èr : Donapaleu, lo 2 : Donibane Lohitzun, lo 4 : Capsius]. Au cinèma a partir deu 22 de noveme de 2023 !

Las musicas d’En Ondas
• Arnau Obiols Projècte Pirèna Aigua III
• Patti Smith Pissing in a river (Digitally Remastered 1996)
• Rotland Pecot Poèmas per tutejar Passejada long dau riu après vendemiar
• JF Tisnèr Prologue 1 + Montatge (reperatge tà Sorrom Borrom, lo poèma de Sèrgi Javaloyès)
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

La gravèra Daniel-DPL en los autes programas d’En Ondas : https://hadiu.eu/?s=carressa+e+cassab

En Ondas setm. 41 Danís Chapduelh entà ‘Dordogne’

En la setmana d’En Ondas, tres revistas

  • e mei lo videojòc Dordogne deu quau ns’entertien Danís Chapduelh. Pensatz un videojòc en lo quau non perdem, ni morim (ni hèm morir) aquò dab lo hèit que sian aquarellas avitadas e que perpausan la version occitana, que son singularitats de saludar ! Dordogne videojòc de Cédric Babouche. Estúdio : Un Je Ne Sais Quoi, associat a Aymeric Castaing e Umanimation, basats a Bordèu, produsit per Focus entertainement. Danís Chapduelh qu’ei per alhors cap redactor deu Diari.
© Cedric Babouche

https://store.focus-entmt.com/eu/search/Dordogne

Danís Chapduelh dens En Ondas o meil enlà : https://hadiu.eu/?s=Dan%C3%ADs+Chapduelh

Las musicas d’En Ondas
• Tre Fontane Bertran de Bòrn J.-L. Madier Ai ! Lemosin
• Valhant e companhia Veranda Sestrina e Peirigurdin
sonaus : Marseilles, Le retour des Muletiers Aldo Ciccolini Deodat de Severac
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 40 Didier Tousis « Hèstas sauvatjas »

„Per un instant perfèit qu’èm capables de suportar tots los autes” ce nse bremba Didier Tousis citant Sartre.
Hèstas sauvatjas peus mainats de l’Ecole Nidau de Soston.
L’escòla bilingua singulara, en pedagogia Montessori, en occitan gascon qu’edita lo son purmèr obratge.
Ua escòla deu dehòra, deu desvelh qui perpausa aqueth àlbum remarcable (coord. D. Tousis), tot en color dab dessenhs deus escolans, pegatges, fotografias, creacion grafica. Curiós de tot, aqueths mainats, qu’observèn au long de l’an, un dia la setmana, en la seuva. Ua escòla de la lentor, de l’observacion, de la paciéncia e de la sensibiltat. Magnific àlbum cartonat tot en color, 38 p., 15 €. Coproduccion Pit produccions-Ligams/La Passem.
Didier Tousis que nse ditz que, en companhia deus mainats, cau deishar lo temps a la vita.
«En çò deus mainats, tots los mainats deu monde, que i ei l’esper esconut d’un monde diferent». Maria Montessori

https://www.ecolenidau.fr

Los ligams per completar :
– Maria Montessori https://it.wikipedia.org/wiki/Maria_Montessori dens la wiki italiana
– Celestin Freinet https://ca.wikipedia.org/wiki/C%C3%A9lestin_Freinet en la wiki catalana [ ua version occitana que seré planvienguda, non trobatz pas ?]
– Rudolf Steiner https://ca.wikipedia.org/wiki/Pedagogia_Waldorf
e que v’aconselhi tanben « Printemps silencieux » de Rachel Carson, un deus documentaris mei legit au monde https://fr.wikipedia.org/wiki/Printemps_silencieux + https://fr.wikipedia.org/wiki/Rachel_Carson

Las musicas d’En Ondas
• The Crane of Akn au Duduk per Yeghish Manoukian Illuminacion Musica d’Armenia
• Issòr Ua, miduna, mitrèna 2 PS GS Issor Conte de la Maria Chorra
Pas avut lo temps de’vs passar « La Maria-Chorra e lo pinçan »
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas colleccion 22-23

En Ondas setm. 26 Florian Vernet 2/2

Devisada en companhia de Florian Vernet, dusau part.
La question de l’occitan estandard, comun…
« Nos consideram com una colleccion de lengas » ce nse ditz Florian Vernet e aquò non lo va pas.
Ua situacion pr’amor non decidim pas collectivament de tirar las conclusions de l’estat de la lenga.
« Lo francés es en trin de devenir la lenga comuna de l’occitan per refús d’aver un occitan comun » ce nse previen Florian Vernet.
 » Escrivèvi pas, legissiái com un fòl ”.
S’ei ratrapat despuish, pageratz l’òbra : https://www.idref.fr/027181790 [e tot ne i ei pas…]
Un collòqui Florian Vernet en prevision : escrivan, lingüista, pedagògue, lo 20 d’octobre de 2023 a Montpelhièr Universitat Pau Valery.

Pegatge © DL

Los libes de Florian Vernet, com d’autes que’s tròban
Espaci occitan deis Aups https://www.espaci-occitan.com/botiga/oc/
Librariá occitana de Lemòtges https://www.libraria-occitana.org/
Aqueras montanhas a La Ciutat Pau (en cors d’estructuracion, repren lo hons Marrimpouey) https://aquerasmontanhas.org/pau-1.html

Las musicas d’En Ondas
• Crestian Vieussens Esquiç 5
• Deodat de Severac
• Velvet underground I cant’it stand it 
• Kronos quartet A thousand thoughts Tusen Tankar + Dark was the night Cold was the ground + La Sidounak Sayyada
• Joni Mitchell The beginning of survival The Beat Of Black Wings
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 25 Florian Vernet

Florian Vernet e Eric Gonzalès que son dus qui òbran – e de quau faiçon de tria – tà l’occitan. Lo pont enter Gasconha e Provença o lo País niçard e enlà : Aran, Monèga, vaths deu pèmont e la Gardia piemontese italianas compresas, qu’ei la lenga d’abòrd. Quiò com de costuma l’ambicion d’En Ondas qu’ei la d’ua becuda. Tròp grana gana tau temps impartit. Ua prumèra bocada dab l’entervista de Florian Vernet.

© Wikipèdia Annabelle de FC

En mei quate anóncias d’actualitat on parlam sustot d’Eric Gonzalès qui nse deishè aus 59 en mai de 2023. Que ns’ac permet ua video tota fresca pareishuda, imatges excepcionaus produsits per Riccart Le Coz introdusits per l’aumenatge deu son amic Sèrgi Javaloyès : https://youtu.be/40Zh-oKA-E0. Se vs’interèssa d’escotar a l’Eric Gonzalès que hasoi uas emissions radiofonicas d’En Ondas. En lançar aqueth recèrc que n’averatz la tièra [que son emissions en navèra difusion de 2018] : https://hadiu.eu/?s=eric+gonzales.

Florian Vernet, vadut en 1941 a Besièrs, especialista de literatura : dogan e professor emerit de la fac de Montpelhièr Pau Valèry, doctor de la lenga, gramatician (disen lingüiste uei-le-dia) e escrivan. Dens la literatura qu’ei amator de sciéncia ficcion, d’anticipacion e de roman policièr e qu’a produsit entau Gai saber n° 566 un estudi suu polar en occitan. Duas emissions en la soa companhia a l’entorn de l’escritura e tanben deu tèma tibador de la lenga estandard [ausbau lenga per elaboracion]. Tà escotar au Florian Vernet dens d’autes programas d’En Ondas, seguitz https://hadiu.eu/?s=Florian+Vernet

En Ondas setm. 24 Konrad Harrer

Konrad Harrer que l’encontram entà las Tres enquèstas de Sherlock Holmes [2022, 89pp. 6,50 euros], que’s tròba e que’s crompa ençò de l’editor Per Noste https://pernoste.com. Proposicion d’encontrar a un actiu « Turbò pròf », uei retirat, hens lo parçan de Dacs. Be saberatz per quau coda de padèra en escotar l’emission.
Konrad qu’a tanben assegurat en 2014, l’edicion tornar (l’originau que datava de 1862) deus Arreproèrs bearnés de Hatoulet e Picot, tostemps ençò deu quite editor.

© EH

Las musicas d’En Ondas
• Manufacture verbale Le voyage Mecnès Lanas
• Deishovida Fast folk Roma 1567
• May Monday May midnight Timo’s jig
• Mouth music I Bhi A Da
• Altan Blackwater ‹ Stór, A Stór, A Ghrá
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit + un trocicon d’Amontanhada 2 de JF Tisnèr, Siular de David Diaz 

En Ondas setm. 23 Elisa Harrer

Lo rei Dagobèrt e autes racontes, Elisa Harrer (Lena dens lo libe), 176 pp. 11 euros (març de 2023). 11 novèlas-racontes, e un tot. Version bilingua en çò de Per Noste.
« L’escritura – ce nse ditz Elisa Harrer – qu’ei un long monològue qui vòu vàder un dialògue” : dialoguem lavetz en la soa companhia.

© K. Harrer

Polifonia de la narratora a 5, 7-8, 15, 17 ans e adulta. Ua polifonia d’escritura tota personau, enlusernanta de seguir pr’amor deu suspens, deus escapatòris a l’escòla, deu dedale familiau, de la construccion de l’identitat hens ua societat dada, suportada o insuportabla.
La magdalena d’Elisa qu’ei ua boeita de pruas d’Agenh.
« Escríver qu’ei descobrir çò d’important tà si-medish dens un procediment de memòria” Elisa Harrer.

Las musicas d’En Ondas
• Patric Valhant – Ricardo Tesi – Giancarlo Trovesi. Colline. Promenade, Maienca Dança, Il funambulo, Mazurazione.
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit