En Ondas setm. 47 Maria Joana Verny Florilangues

Maria Joana Verny entà Florilangues qu’ei l’envitada e que devisam mei dens En Ondas de Occitanisme 1985 d’Andriu Lagarde.

Prumèr que devisam de Lengas, lo n° 97, de junh de 2025, revista de sociòlingüistica en Open Editions Journals. Editat per C. Lagarda Lingüistica e colonialisme : navèras practicas – Occitanisme 1985 d’Andriu Lagarda. De notar que pareisherà lèu en çò deu Trabucaire las collèctas de Crestian Lagarda (lo hilh), mesas en perspectivas e contextualizadas deus actors de l’occitanisme deus ans 1960-1980.
E puish qu’encontram a Maria Joana Verny : los sons univèrs, lo son anar d’estar calorós, atrevit tà evocar lo tribalh collectiu entau manuau de literatura en lengas de França Florilangues – de l’Alsacian au Tahician – qui ei per paréisher a l’Aucèu Libre.

*********************

Maria Joana Verny est notre invitée pour Florilangues. Nous évoquons ses univers dans sa façon d’être chaleureuse, vive, tout en parlant du travail collectif réalisé pour le manuel de littérature Florilangues des langues de France – de l’Alsacien au Tahitien – et qui va paraître à l’Aucèu Libre.
Tout d’abord nous parlons de Lengas, le n° 97 de juin 2025, revue de sociolinguistique en Open Editions Journals. Édité par C. Lagarda Linguistique et colonialisme : nouvelles pratiques – Occitanisme 1985 d’André Lagarde.
À noter que paraîtront rapidement, les collectes de Crestian Lagarda (le fils), chez Trabucaire. Collectes mises en perspective et contextualisées des acteurs de l’occitanisme des années 1960-1980.

D’autes En Ondas dab Maria Joana. Bona escota !
d’autres émissions avec Marie-Jeanne : https://hadiu.eu/?s=verny. Bonne écoute !

Las musicas d’En Ondas
• André Juliette Minvielle Ti’Bal tribal Nino
• Tenarèze Aral Kerala La risièra
• Femmouzes T Tripopular Beiris
• Jan-Mari Carlòtti – Canta Aubanel Bec Bellaud – Teodòr Aubanèl Brinde a Zani + Robèrt Lafont intro a L’èga d’amor es mòrta a l’auba long lo camin dei desiranças
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

40 lugrans radiofonics d’En Ondas [oct. 24-junh 25]

40 emissions d’En Ondas d’escotar a la demanda aqueste estiu.

En Ondas setm. 16 Cristian Lagarda

En aquera edicion d’En Ondas que devisam dab Cristian Lagarde.

L’Abc del saber n° 3 Umans tròp umans ?, 124 pp. color ; 19 euros en çò de Reclams edicions
(e dont soi la directora de publicacion : conflicte d’interès, shens objècte declarat !)
Cristian Lagarda que signa L’uman, « òme de paraulas”, l’article de referéncia au quau e’vs cau referir lavetz ! On coneisheratz mei plan a Ferdinand de Saussure enter autes.
Cristian qu’ei lo geniau provedidor e vulgarizator sintetic de questionaments e de cèrcas.
L’ABC qu’ei un libe-magazine d’articles en occitan sus granas questions actuaus. Dens ua pluralitat lingüistica e disciplinària (filosofia, arts, sciéncias sociaus, sciéncias duras…). Aqueth numèro qu’ei consacrat a l’uman : l’evolucion biologica despuish «lo començar» de l’univèrs (si per tant a un començar l’univèrs e si ei unic) dinc a l’intelligéncia artificiau e au transumanisme en passant per la fòrça deu mite, lo lengatge, l’accion politica, la question deu handicap o l’experiéncia de l’avegèr. A la lópia un quinzenat de realitats umanas de prumèr ordi, tostemps dens ua volontat espinozista: “Ni ríder, ni plorar, compréner”.
Que profieitam de l’aver dab nosautes tà evocar la/lo :
* lenga, lengatge, devís-discors, …, paraula emetuda e decodada, signe e trèit, comptatge e dessenh, movement e dança, lengatges «umans» de las flors, de las plantas e deus arbos, de la pèira e de las bèstias, de las aulors (be hè mei d’un mes que la casa embauma mirifica de la flaira d’irangèr : ua veranda acostada qui permet de cauhar casa a l’entersason e de la perhumar : rason de l’imatge d’acompanhament. Poder de lenga qui seré la marca de l’uman… ?
E inuman ? Justament n’escotem pas a la fachoesfèra… lo lengatge corporau de l’Adòlf, lo 1984 de George Orwell realizat peus umanimaus que son l’El e lo Don !
Las questions mei precisas que son lo bilingüisme en situacion de diglossia ; la lenga a l’espròva de nacionalismes – lo o los deu(s) quau(s) e pateish en aqueths temps de globalizacion – e lo qui n’a pas desvolopat… E serem mei neandertaus los occitans que non pas sapiens qui amuishan tant la lor non-saviesa ? Qu’ei Fernand Vedel qui indica dens l’ABC del saber n° 3 que Neandertal que viu en equilibri dab l’environament quan Sapiens e’u s’espleita.
Un luxe de projèctes tà C. Lagarda : revista Lengas, (seteme de 2025 L.-J. Clavet Glotofagia) revista Plumas sus l’autotraduccion ; Memòrias de l’occitanisme 1960-80 – 150 demandas enviadas despuish 2023 e un petit cent de contribucions… e solide tot çò qui n’avom pas lo temps de devisar.

Qu’acabi per vos evocar :
– Hannah Arendt [vaduda a Hanòvre en 1906 † 1975 en l’Uper street Navajorqués] : Lo son país qu’ei la soa lenga.
– Barbara Cassin parenta luenhèca ce’m sembla de René Cassin lo baionés, un deus redactors actius (jurista de la resisténcia) de la declaracion universau deus drets de 1948, on lo dret a la lenga soa ei essenciau. Sèi pas perqué ve’n parli, non s’i refereish pas jamei. Barbara qu’a escriut, enter autes obratges, Eloge de la traduction.
De mentàver lo blòg qui acompanha la revista annau de l’ABC del Saber : https://abcdelsaber.fr/
l’adreça mail : reclamsedicions@gmail.com
ligam sus la revista : https://www.reclams.org/fr/catalogue/produit/204-l-abc-del-saber-umans-trop-umans
lo telefonet : 06 87 80 28 60

Las musicas d’En Ondas
• Björk Biophillia Virus
• Adria Grande Divisa Cinemascope, Camin, El Cèrvol
• Bobby MacFerryn Circlesong 1
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 15 Sèrgi Javaloyès

Que m’agrada pro de cultivar regularament la conversacion dab los o las qui’m vòlen plan parlar. Sèrgi Javaloyès qu’ei d’aquestes qui la vòu neurir e entertiéner aquera conversacion e qui prenen la fòrma d’emission « En Ondas ».
Que l’encontram a perpaus de quate parucions :
* ua editada a Monhelios en 2024 D’un samedi à l’autre… Chroniques 2002-2024, ua seleccion peu miei deu mei de mila de cronicas setmanèras « D’ici étant” escriutas entau quotidian La République des Pyrénées sus mei de vint ans, 167pp. cob color Lo Gavisòs qui eth e jo e s’aimam plan, 16 euros.
e duas per viéner : ua version visitada tornar e titolada Que t’enviarèi tot lo men amor, per paréisher a Reclams en occitan, apeada suu roman sortit d’abòrd en francés en 2018, a In8 Viral (237 pp. cob. col, 17 euros) e mei un dusau poèma epic – après Sorrom Borrom ou le Rêve du Gave en 12 cants dont l’eroïna ei Bernadeta Sovirons qui acaba de compausar.
* enfin ua auta publicacion qui a contribuit a l’edicion e qui ei lo darrèr libe d’Eric Gonzalès qui’s morí d’abòrd que de l’aver portat a edicion, un policièr en la colleccion « Vias negras”, lo numèro 3 : Auròst entà ua escort en çò deus Reclams en 2023-2024, 170 pp. cobèrta color (en IA) e quauques plaps de tinta sus cada prumèra pagina de capítol tà animar la nosta lectura. Non dissimulam pas lo plaser de costejar lo monde plen de suspresas de Gonzalès. Com ditz Sèrgi ‘dab Auròst qu’as la mapa e la bossòla !

Cobèrta de Que t’enviarèi tot lo men amor tà paréisher en çò de Reclams edicions © Maria Javaloyès Taïbi

En Ondas setm. 17 Eric Fraj 1/2 ABC del Saber Guèrra

Que prenem un temps necessari tà parlar d’un eveniment singular autant com riale entà la lenga occitana que lo de la vaduda de la revista-libe o deu libe-revista L’ABC del saber : Guèrra a Espaci Occitan deus Aups com a la libreria Aqueras montanhas a la ciutat a Pau, tanben suu site https://reclams.org.

© D. Lekuona

Publicacion pareishuda en çò de las edicions Reclams – çò qui’m da lo parat de declarar lo men conflicte d’interès (de benevòle) dab l’editor. Dens aquera prumèra emission de 4 que seram d’abòrd en companhia deu cap-redactor (entà duas emissions d’En Ondas). Puish dab ua deus collaboradors en la persona d’Anna-Pèir Darreas, tanben entà dus numèros d’En Ondas.
Eric Fraj – agregat de filosofia – que nse ditz que l’occitanisme… o entà d’ac mei plan exprimir com ac hè, los occitanismes que son dejà filosofias en se e de resisténcias en especiau.

Lo libe-revista que’s hè dens ua amira de vulgarizacion non-partisana de las ideas. Duas de las soas tilhas que’n son la Vertat e la Libertat correladas au saber. Que testimonia qu’èm ua societat com las autas qui exprimeish las soas ideas dens la soa lenga. Los articles que son en grana proporcion en occitan, quauques uns que son escriuts en catalan e au briu deu centenat de paginas cada article qu’ei introdusit per tres abracat : en occitan, e tanben en francés e en anglés.
—– L’ABC del saber Ni rire, ni plorar, comprendre : Guèrra, heurèr de 2023. Cap-redactor Eric Fraj. Maqueta e compaginacion Gilles Conte. Cob. e ill. colors, ill NB, 109p. Format magazine. Reclams. 19 euros.

D’autas revistas : justament Reclams n° 866 on Maurici Romieu en un complement au capítol lenga e nse bremba la purga aus gasconismes en francés a partir de Malherbe qui n’acaba dab la tendéncia en francés a « dèxtra-ment causir e apropriar a la toa òbra los mots mei significatius deus dialèctes…” Pierre de Ronsard, çò qui dè l’edicion apuish de mantuns obratges de Gasconismes corregits. Tanben Andrèu Pic, Arturo Pérez-Reverte (revirat per Joaquim blasco), Julien Gracq revirat per Sèrgi Javaloyès Reclams 75pp. cap redactor M. Romieu. Cob. col., ill. NB. 10 euros
Lo gai saber 567-568 que desbonda dab Joan Penent ua furiosa – aparenta mes lhèu pas devoranta qu’ei çò qui’u desiram – ràbia criticosa deus qui publican, justament dens la rubrica-tèma: Del bon usatge de la lenga occitana. Que passa notablament au son crible L’ABC del saber n°1 e a d’aqueth prisme 152p. cob. col. Cap-redactor Joan Penent. 15 euros. De i notar un article suu libe deu Robèrt Lafont per Florian Vernet Petita istòria europèa d’Occitània, Trabucaire 2003. Aquò d’aqui 352 que perpausa un n° especiau Amb Robèrt Lafont lo Risorgimento occitan au parat deu centenari de la vaduda.

Dab Eric Fraj que devisam dens En Ondas deu tèma de l’ABC del saber n° 1 Ni rire, ni plorar, comprendre : Guèrra. La guèrra ua question transistorica e permanenta qui interròga la lei deu mei hòrt a la quau los occitanismes e son sensibles. | En compagnie d’Eric Fraj nous devisons dans En Ondas du thème du 1er numéro de l’ABC del Saber : Guèrra. La guerre une question transhistorique et permanente qui interroge la loi du plus fort à laquelle les occitanismes sont sensibles.

Las musicas d’En Ondas
• Pink Floyd A mountain lapse of reason The dogs of war
• Artús Ors la Hòla
• Kraftwerk Radioactivity
• Robert Wyatt Comicopera Beautiful war
• Meredith Monk Mercy Line 1
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit