En Ondas setm. 42 Isaure Gratacòs, estelas codivas

© DL Isaure Gratacos a la Hèsta Gascona de Banhèras de Luishon aost de 2024

Sus Marcèla Delpastre en video e en ràdio :
Bas les masques 1995 M. Dumas https://fb.watch/vaohP6jQ0u/ e tanben las emissions dab Bernard Pivot. Recercar au près de l’I.N.A.
• sustot Devers Germont 2024, sus Oc Tele dinc au 30 de deceme de 2024 : https://www.octele.com/Devers-germont_fiche_4652.html, realizator Renaud Fely.
Enfin d’escotar mei a Miquèla Stenta dens En Ondas : – https://hadiu.eu/2024/06/10/en-ondas-setm-24-miquela-stenta-1-2/ & – https://hadiu.eu/2024/06/17/en-ondas-setm-25-miquela-stenta-2-2/
de consultar :
Mitologia pirenenca https://oc.wikipedia.org/wiki/Mitologia_pirenenca (en francés e castelhan parièr).
Hadas : https://fr.wikipedia.org/wiki/Hadas_(folklore)
Isaure Gratacos, Femmes Pyrénéennes, un statut social exceptionnel en Europe, Toulouse, Éditions Privat,  « Pages Grand Sud », 255  (ISBN 2-7089-5817-8).

La problematica de subervita de las ràdios : la miaça de supression deu tèrç de las ajudas FSER – lo subvencionament estatau obtiengut après 1981 entà las ràdios, apeat sus las honts publicitàrias, decorrelat despuish pausa… https://www.telerama.fr/radio/budget-2025-un-coup-de-massue-pour-les-radios-associatives-qui-perdent-un-tiers-de-leurs-aides-7022528.php e comunicat SNRL CNRA Les locales.

Las musicas d’En Ondas
• Meredith Monk Line 1
• Terje Rypdal If Mountains could sing
Le Travail Casablanca Fes Meknès Agurai poètas berbèrs improvizators Haïdous e La Manufeacture verbale
Elegias vengudas de negre e de mar (Joan-Ives Casanòva) per Joan Francés Tisnèr e Jakes Aymonino capítol Femna de Lutz en camin [inedit].
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 41 Isaure Gratacos

© Fòto DL

Isaura Gratacòs qu’a panat l’alet a l’auditòri numerós viengut au teatre a l’italiana de Banhèras de Luishon. Que’s passava dens aurs e ondradas, lo velós emporprat drin fanit deus siètis – en l’encastre de la Hèsta gascona organizada per Era Pastorala. B’èra ua sala conhida e atentiu. Solide pr’amor que n’anavam apréner sus nosautes medishes : los Vascons.
E la hemnòta sus l’empont a dar tot çò qui podèva entà neurir lo monde !
Isaura Gratacòs que devisa au noste micro. Solide pas lo centau de tot çò qui a podut dar aqueth 17 d’aost de 2024 au matin. Totun que nse permet, mercés l’entermiei de Bernat Arrós qui facilitè l’encontre, de miélher compréner lo sens deu son tribalh e la valor qui representa.

De consultar : https://fr.wikipedia.org/wiki/Syst%C3%A8me_familial_pyr%C3%A9n%C3%A9en
Lo sistèma a Ostau pirenenc : « l’ostau qu’ei ua persona morau, detentora d’un maine, compausat a l’encòp per bens materiaus e immateriaus e qui’s perpetua per la transmission deu son nom, de la soa fortuna e deus sons títols en linha reau o fictiva » Claude Lévy-Straus.
De léger :
* Isaure Gratacos : Femmes pyrénéennes Un statut social exceptionnel en Europe, Éd Privat, 2003
* Jacques Allières, Les Basques, Paris, Presses universitaires de France, coll. « Que sais-je ? », mars 2003 (1re éd. 1997), 127 p.
* Xavier Ravier, Le récit mythologique en Haute-Bigorre, Aix en Provence, Edisud / Éditions du CNRS, 1986, p. 148.

Seguida e fin au numèro seguent d’En Ondas. A lèu !

Las musicas d’En Ondas
• Otxo Kokinak Jamei
• Gianmaria Testa Dentro la tasca
• Brian Eno More music for film Empty landscape
• Talabrene Terraine Nòu le Chant de Syrinx
• Martina [de Pèire] Cançons de hemnas Escotatz
• Joni Mitchell The beginning of survival The Beat Of Black Wings e Passion Play
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 40 Bernat Arrós La Hèsta gascona

Rentrada d’En Ondas [fòto DL La Hèsta gascona] :

Prumèr quauques anóncias de hèstas en viu de frequentar e sostiéner ! Que ve´n saberatz plan.
Que’vs tòqui d’abòrd en dus mots de Lengas n° 95 ‘D´ua periferia l’auta’ de l’Universitat Pau Valèri : https://journals.openedition.org/lengas/7833 [tot en accès libre !]
Los comelodians 5/10/2024 a Saut de Navalhas : http://www.loscomelodians.fr/ [Lo medecin de Peiralada e Lo Gelós e lo filosòfe]
La Hèsta de las broishas Tiss’liens64 a Morlaàs : http://www.tissliens64.com/
Lo gran Truc a Soston : https://www.ecolenidau.fr/actions-culturelles/ Gran chap – Repas Alizée : 06 49 07 70 30 Ecole Nidau 532, rte de Montjean, 40140, Soustons. Un pos d’ajuda ? : contact@ecolenidau.fr

En dusau part d’En Ondas que juntam a Bernat Arrós de la lenga tant escricada e beròja tà parlar de la soa conferéncia e deu Hestau gascon de Banhèras de Luishon de la mitat d’aost d’augan. https://lahesta.com/


Las musicas d’En Ondas
• Claudi Marti Monta Vida Çò melhor de Marti
• Didier Tousis La Lenga aus pòts
• Nadau tà Baptista Nadau
• Eths mots perduts Pescalua Vent Castanhèr Tresià Pambrum dab la participacion de Jean De Lapersonne dens un adobament perpausat per Joan Francés Tisnèr « Un conte d’un pòble eishaurelhat per vent de desoblit »
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

Las 39 candeletas d’En Ondas (octobre de 2023 – junh de 2024)

En Ondas setm. 26 J.-I. Casanòva « Le Roman en langue d’oc 1840-1930 »

Joan-Ives Casanòva, Marselha 1957.
Escrivan en occitan, francés e professor onorari de las universitats : especialista de Mistral, Apollinaire, Stendhal, Proust o Celine…
Que harga de longa ua òbra singulara, estiglanta autant com estacanta.
Qu’ei l’autor de mei d’un trentenat d’obratges de poesia, devís, d’estudis literàrias, màgerment en occitan.
La publicacion a laquau ns’interessam qu’ei ua soma que’s titòla « Roman en langue d’oc 1840-1930 émergence et expansion », pareishuda en 2024 en çò d’Aqua Aura, 1100 pp. cob. ill. Vivent Astruc fac simile d’un manescriut de Joseph Bourrely – artista de la lenga (foto e coll part Pau Fabre). L’estudi que pòrta sus un cinquantenat de romans. E que perpausa tanben ua temptativa de comparèr dab lo roman breton, catalan o còrse… la Còrsa on a estacas.
Acompanhat d’ua impressionanta bibliografia e clavat per un indèx qui ne n’ei pas mensh.

Las musicas d’En Ondas
• Max Roqueta Manufacture verbale Laurent Audemard Rasims de Luna Tirat deu Maucòr de l’unicòrn Romance
• Jan-Maria Carlòtti Dire Robèrt Lafont Ròse Ròse roiga-tèrra
• Deodat de Severac Jean-Noël Barbier œuvres pour piano Le retour des muletiers
• Gaël Hemery Henry Maquet and co La bèstia que manjava lo monde La Sanha d’Auvers
• Manufactures verbales Bernat Manciet Sonets Budèth
• Auròst Esquiç dedicat a Manciet Crestian Vieussens
Pastres pastresses Micolau Saboly s. XVIIIau
• Patric Valhant Renat Sete Danièla Franzin La bèla naissença Pastres dei Montanhas
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 25 Miquèla Stenta 2/2

Miquèla Stenta que sòrt de recéber lo prèmi Ostana. Felicitacions.

Dusau emission dab Miquèla Stenta – professora d’occitan en Lemosin, formatora de formators e mei tard a la facultat Pau Valèri a Montpelhièr – dedicada, atentiva, inventiva e atrevida e uei escrivana sensibla, formidabla, joiosa… e pudica, modèsta. Tostemps a valorar los tèxtes e las o los qui’us an portats, cantats.
Dens la presenta edicion que nse hèm un vente de devisar de las valors de la societat de cortesia occitana a l’edat mejana e dens quau mesura e n’ei emprenha uei tanben la nosta. 

  1. Larguesa ; Un art du don dans L’Occitanie médiévale 87pp. 2011 : cob e ill. color Cirdoc-Académie de Montpelhièr
  2. Les valeurs de la société de Cortesia en pays d’Oc cob. 61pp. 2011 Jan-Marc Simeonin Lo Chamin de Sent Jaume
  3. Bernat de Ventadorn, poèta de l’amor 2012 edicion tornar de la de Las Monedières de 1985 a l’Esperluette e mei… teatre… adaptacions…
  4. Femnas e dòmnas occitanes des XIIè et XIIIè siècles 76 pp. 2012 Cob. Jan-Marc Simeonin Lo Chamin de Sent Jaume
  5. Marcelle Delpastre à fleur de l’âme fotografias Charles Camberoque 119 pp. 2016 Vent Terral 
  6. Negrelum = Noir obscur 2019 106pp. Cob col L’aucèu libre 10 euros
  7. Eu = Lui 2021 84pp. Cob col L’aucèu libre 10 euros
  8. Fin’amors triptic… e mai dab en cobèrta un esmaut Pau Bufòrn Lemòtges 68 pp. 2021 E… rau edicions
  9. Paratge… e vilania (lo son contre) 2023 48 pp. Vendèmias n° 85 IEO Aude 10 euros
  10. Cronica de quauques jorns ordinaris = Chronique de quelques jours ordinaires 110 pp. cob. NB 2023 L’Aucèu libre 14 euros

Capsas radiofonicas parièr sus http://www.occitanica.eu : en vint e tres episòdis com un vademecum entà s’arretrobar dens las valors de la societat occitana de l’Edat mejana. Aquiu dens la fica sus hadiu.eu un exemple la deu mot e concèpte SEN discernir lo ben deu mau, utilizar lo respècte e la mesura en tota causa :https://www.occitanica.eu/items/show/59681

Fin’amors triptic qui acabi de léger qu’ei ua pura meravilha d’escritura erotica, eslanç enter amorós, un camin còr a còr e l’entermiei deliciós qui la sublimacion n’ei la musica vibratòria e cantanta que’s jògan dus èstes. De léger tot viste com l’òbra sancèra de Miquèla Stenta.

Cercatz au près de librerias especializadas sus internet a Descobèrtas occitanas, l’Espaci occitan dei Aups, Librariá occitana a Lemòtges, … e los editors Vent Terral https://vent-terral.com/produit/marcelle-delpastre-a-fleur-de-lame/,
IEO 34 E… rau, L’Aucèu libre.

Las musicas d’En Ondas
• Doctors de Trobar Trobar Clus 
• Zucheto e lo trobador art ensemble Tròba CD 1 Jaufre Rudèl Bel M’es Quan Son Li Frug Madur Equidad Barès
• Joan Francés Tisnèr Sorrom Borrom Nient e trobar e Cròis (per paréisher)
• Vents d’Est Ballade pour une mer qui chante Bravade
• Color de femnas Comtessa de Die A Chantar M’èr
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 24 Miquèla Stenta 1/2

Miquèla Stenta que sòrt de recéber lo prèmi Ostana. Felicitacions.

Encontre aqueth còp dens En Ondas e en duas emissions, dab Miquèla Stenta – qui sentim ua professora ahuecada en los ans setanta e ueitanta… e escrivana sensibla, plea de vita.
Per quau coda de padèra – era qui èra convençada de jurar sonque per l’escòla e lo francés – e’s trabucà dab la lenga mairau, en un electrochòc, com ac ditz en referéncia a Joan Bodon ?

© DR

Que serà en especiau question en aquera edicion : d’un encontre singular dab Marcèla Delpastre, deu tribalh quan Miquèla Stenta èra professora en Corresa (Lemosin), màgerment apeat sus la quita autora de Germont e plan solide sus l’òbra deus trobadors, los de Ventadorn evidentament.

Que tornaram trobar a Miquèla Stenta tà l’auta setmana dens En Ondas.

Òbras soas a Vent Terral https://vent-terral.com/produit/marcelle-delpastre-a-fleur-de-lame/, IEO 34, L’Aucèu libre. Obratges de trobar a la Librariá Occitana, Découvertes occitanas, Espaci occitan.

Las musicas d’En Ondas
• Lucio Dalla Cambio Le rondini
• Jan Dau Melhau Prumèras cançons Au naissent d’un trobaire Lo Pair
• Marcèla Delpastre Chants de tradition Oès Jana Lèva Te ! [extrèit de la soa votz cantada, enregistrada au parat d’un collectatge de cantas, gavidat per la musiciana e musicològa Françoise Etay e Jan dau Melhau solide].
• Joan Pau Verdier e Frank Lutton Color de Femnas L’amor de Marcela Delpastre
• Kirite Kanawa Cantaloba Cants d’Auvèrnha Fourth series Òi Aiai
• Miquela Stenta Color Femna Florilège occitan Color de tèrra, de ruscha e de raiç La Via Prigonda de la memòria
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 23 Biu-Bòi / Bòi-Biu

Aquera edicion d’En Ondas – qui m’apèri Biu Bòi o Bòi Biu – que recep a Felip Biu e Remesi Bòi.

A basa de las illustracions de portadas per © Jòc e © SouSou

Negre Mat, ua color implacabla au truvèrs de laquau no’s pòt véder, qu’ei un deus navèths recuelhs de novèlas d’anticipacion, de lectura de tèma societaus actuaus, en ua expression de la soa innervacion, signat Felip Biu. Un libe de 93pp., cob. col. un magnific lagast signat Jòc. 7 €.

Comuns papèrs de Canhàs (dab lo concors de Remèsi Bòi) 61 pp., cob. NB per SouSou. 6,50 €.

Los dus obratges que paréishen a la colleccion Diu Negre de l’editor Per Noste : www.pernoste.com.

– Felip Biu, un recuelh cada an : Quaranta TresPilula roja, pilula blua, Lo diable la se creme… augan Negre mat.
– Remesi Bòi, creator e un deus animators deu collectiu e deu blòg Diu Negre, enà parlar de Comuns Papèrs escriut per Canhàs.

Tà contactar lo collectiu Diu Negre : diu.negre@gmail.com 
Lo Blòg : https://diunegre.com
Un collectiu que compta mei de quinze autors a autoras : Christian Andreu, Theò Bajon, Remesi Boy, Joan Frederic Brun, Evà Cassagnet, Vincenç Claveria, Joan Cristòu Dordet, Nicolau Granier, Tomàs Hirondelle, Gareth Jones, Sarà Laurenç Magalona, Lo Corginista, Joan Claudi Puech, Laurenç Revèst, Mat Tam, Antòni Viguier… probable d’autes mei.

Las musicas d’En Ondas
• Giovana Marini Per Pier Paolo Lamento per la morte di Pasolini. Giovana Marini qui s’ei morta quauques setmanas a.
Mercés a Rodin, Tisnèr, Patti Smith, The Who o Michel Bachevalier per lo lor concors involontari suus sonaus utilizats dens la presenta edicion d’En Ondas.
Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit