En Ondas setm. 20 Louis Hapchot Radio (web e estúdio mobile)

Passion ràdio 3au !
Hapchotwebradio que vadó en 2015 en un garatge a Rion [Arrion o Rion]. Entà estar a la disposicion deu monde e jogar un contrapés au centralisme, au globalisme e a la confiscacion de la paraula per dits « especialistas”. Ua web ràdio lavetz e a la prima e l’estiu un estúdio mobile qui’s desplaça on l‘o ’ac demandan. Per exemple en aqueste miei de mai que’s trabucan a Tòssa.
Louis, lo coordinator d’Hapchot au micro d’En Ondas. Bona escota !
Passion radio 3ème !
Hapchotwebradio est née en 2015 dans un garage à Rion-des-Landes. Une création pour être à la disposition des gens et jouer un rôle de contrepoids au centralisme, au globalisme et à la confiscation de la parole par de dits « spécialistes”. Une web radio et au printemps et l’été, un studio mobile qui se déplace où on le demande. Par exemple actuellement on les rencontre à Tosse. Louis, le coordinateur d’Hapchot Radio au micro d’En Ondas. Bonne écoute !

hapchòt, hapthiòt (L.)sm.– destraleta | pigasson deu gemèr | arrosièr / hachette de résinier | gemmeur. V. harreta. Har siular lo hapchòt, faire résonner l’air en frappant.Palay (version provisòria) in lo « Congrès permanent per la Lenga Occitana », partida diccionaris istorics

À Hapchòt on fait de l’éducation aux médias comme le font les radios d’aujourd’hui, en direction des adultes comme des enfants. 
Dans En Ondas des clips des écoliers de la filière bilingue de Salies : 
les deux clips d’Occigang radio sont tirées et produites par l’école La Fontaine de Salies-de-Béarn. 
Elles sont intitulées «Les présentations» et «Les CE1 arrivent dans la classe des grands !».

Las musicas d’En Ondas
• Adrià Grandià Divisa Cinemascope
• Sonau Hapchot webradio mainat
• Sonau Hapchot webradio la radio qui décorce
• Aèdes Gaves Coma l’aiga (un extrèit sonque… de trobar sus Pagans en Bandcamp)
• Une place à l’intérieur
• Annie Di Franco Buildings and bridges
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 19 Eric Buisan Pirenèus radio

Eric Buisan, qui encontram uei dens En Ondas, que’u costegi despuish bèras annadas pr’amor qu’ei ua de las prumèras personas senon la prumèra a m’aver demandat de difusar programas mens sus l’antena de Pirenèus ràdio. Per tant d’aver regularament contactes epistolars per corrics, o alèrta – qu’ei arribat – sus la qualitat sonòra aproximativa de l’emission [har e tornar har… qu’ei tostemps tribalhar], non l’èi pas jamei encontrat a de bonas e entenut tot dòi ! Un bon parat lavetz qu’aquera seria Passion ràdio que de’u poder entervistar, eth qui hesteja aquestes torns quaranta ans de ràdio.

Curiós quin s’agèrgan las causas ! Despuish totas aqueras annadas – mei de dotze probable- qu’èra Eric Buisan, lo fidèu, qui hicava las mias edicions d’En Ondas, d’E n’ètz d’avís ? o de Jòclong [e probable de hèra d’autes qui com Patrick Avakian, dab H1000, e produseishen beròis programas] en servici sus Pirenèus ràdio. La setmana quan ac dèisha, Eric, qu’ei eth tot bèth juste lo noste interlocutor. Quina delicatessa n’a pas, de s’esfaçar atau. Que nse’n ditz las rasons per las quaus e vòga sus d’autas ondas d’ara enlà deu costat de Lorda. Be soi plan d’acòrd dab eth : se çò que nse platz dens la ràdio qu’ei har ràdio, e ben qu’avem a har ràdio. Esperem que sus la ràdio qui intègra uei qu’ei çò qui’u plaserà de har e que n’averà largança. Estar en carga…, trobar las finanças…, e manejar las equipas… n’ei pas probable çò qui’vs realiza lo miélher. Pireneus radio : https://pireneus.info. Enrasigada despuish 2006 au còr deus Pirenèus centraus e a la hita dab la Vath d’Aran, Pirenèus – ce persegueishen – qu’ei plan mei qu’ua simple ràdio. Qu’ei un mèdia de pròche, un espaci d’encontre e de partatge dedicat aus abitants deu territòri. De descobrir ua rica programacion d’actualitats hèitas per ua jornaliste, musica e emissions tematicas, concebuda entà miralhar la diversitat e las aspiracions deus dus costat de la termièra…
contact@pireneus.info
05 62 00 53 17
Pirenèus Radio
1 Rue du Château
31440 Cierp-Gaud
L’entervistat men qu’ei Eric Buisan *
Eric Buisan qu’èra dejà, petit, fan d’ondas bracas o petitas dens lo pòste de ràdio !

Que concep lo son ròtle en ràdio enter teatre, telegrafa e guardacomun.

  • Mauaisit de contactar a Silvià Puértolas Solé tau programa d’actualitats ‘Es informacions des Valls’, aranesa de Bossòst en carga de las informacions e probable bèth tròp cuentada o lo sénher Yannick Sanchez, navèth president qui non tornè pas juntar a En Ondas. La ràdio qu’ocupa !

Las musicas d’En Ondas
• Otxo Kokinak la cançon eponima
• Trencadit lo dusau álbum Las Honts Mars e Monts
• Mallacán Chera, chera Resiste, resiste
• Radio head Hunting bears
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 18 F. Alfonsi e A. Hernan

Tota la fin d’aquera prumèra temporada de l’an de 2025 – dinc a fin de junh – que serà consacrada a la ràdio. Passion ràdio. Que i daram la paraula a actoras e actors de tot atge e de tota responsabilitat. Dens los Pirenèus, com a Tolosa, Roèrgue o Bordèu, la lana de Gasconha e dinc a la Provença e lo Verdon.

La prumèra emission perpausada qu’ei ua difusion tornar e montada tornar d’un programa realizat en octobre de 2013. Çò qui sabem de l’utís ràdio en França, en Euròpa e de per lo monde mercés a l’Amarc n’a pas tròp cambiat. Quitament que i son mei de servicis de ràdio libra ajudats en l’exagòne – un petit centenat mei qu’a espelit de 2013 tà 2025. Dus intervienents François Alfonsi conselhèr europèu de 2009 tà 2024 (au moment de l’entervista qu’èm en 2013) e Agus Hernan deu SNRL.

© D. Lekuona

Que serèi urosa en especiau de difusar podcasts d’Occigang ràdio (a partir de l’En Ondas seguent e n° 19) : Occigang podcasts de las classas de l’Ecole La Fontaine e deu Collègi de Salias de Bearn.

Las musicas d’En Ondas
* D’en Haut Roman Colautti & Thomas Baudoin Capitèni Salias
* Daunas de còr AirEtèras Malurosa vita que la de pastor
* Radiohead Pablo honey Prove yourself
* Karen Tweed Timo Alakotila May Monday Midnight Macmaster
* Erik Trufaz Arkhangelsk Entre le ciel et l’eau
* Zaldibobo Basajaun Basajaun
 Sonau tirat de Transpòrts Tisnèr S.A. Joan Francés Tisnèr Crane Airways

En Ondas setm. 17 Eric Fraj

En aquera edicion d’En Ondas que devisam dab Eric Fraj [professor de filosofia, de castelhan, autor-compositor-interprèt…], dens l’ABC del saber n° 3, cap-redactor e autor, dab l’Editoriau, lo Lexic e un article sus l’inumanitat. L’Abc del saber n° 3 Umans tròp umans ?, 124 pp. color ; 19 euros en çò de Reclams edicions.

Articles a l’asard qui n’averam quitament pas avut lo partat d’evocar dens l’entervista :
– Alem Surre-Garcia, lo culte de Mithra, percaçat per la glèisa a Tolosa en 2024
– Jaume Jaussaud-Max Valax : ressorças « umanas” avetz dit umans ? Gestion deu personau d’autant mei violent parièr que klo personau e vad riale e mots (donc concèptes) qui passan aus oblidats : « classa obrèra”… quan precaritat, espleitacion que perduran eths !
– Sèrgi Javaloyès – en aumenatge a Itxaro Borda, l’escrivana basca – la Poste ® com antidòt d’umanitat epistolària e amistosa : un moment suspenut qui anima la revista.
– E lo passionant article d’excelléncia de Fernand Vedel deu quau parlam, especialista de l’ADN, sus las originas umanas : de las poscas d’estelas a la perfeccion autoproclamada : lo sapiens. Un Sapiens – qui n’ei pas briga savi – qui s’i escad dens lo darrèr quart d’òra deu planeta a s’ac tot destrusir… Lo Neandertal, que sabó víver en equilibri dab l’environament, que serà estat eth, luenh d’estar autant bruta que n’èm nosautes : qu’aligam demografia e creishença a contunha en un monde fenit e constrenh.

Reclams edicions 18 camin de Gasconha 31800 LANDORTHE
reclamsedicions@hadiu
Lo blòg https://abcdelsaber.fr/
Legem e tornem léger L’ABC del saber e en especiau aqueth numèro 3 Umans, trop umans ?https://www.reclams.org/fr/catalogue/produit/204-l-abc-del-saber-umans-trop-umans

Las musicas d’En Ondas
• PPF Ua botelha a la mar
• Yann van den Cruyssen Seasons after fall – Intro
• Andrea Volenweider Into the burning circle
• Arnau Obilos Els carrèrs seràn el cèl
• Arild Andersen Electra Big bang [d’alhors dens L’abc n° 3 Fernand Vedel que ns’indica que lo Big Bang ne seré pas lo generator deu noste univèrs mes meilèu la resultanta.]
• Christian Vieussens Esquiç seguit d’Auròst Esquiç 5
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 16 Cristian Lagarda

En aquera edicion d’En Ondas que devisam dab Cristian Lagarde.

L’Abc del saber n° 3 Umans tròp umans ?, 124 pp. color ; 19 euros en çò de Reclams edicions
(e dont soi la directora de publicacion : conflicte d’interès, shens objècte declarat !)
Cristian Lagarda que signa L’uman, « òme de paraulas”, l’article de referéncia au quau e’vs cau referir lavetz ! On coneisheratz mei plan a Ferdinand de Saussure enter autes.
Cristian qu’ei lo geniau provedidor e vulgarizator sintetic de questionaments e de cèrcas.
L’ABC qu’ei un libe-magazine d’articles en occitan sus granas questions actuaus. Dens ua pluralitat lingüistica e disciplinària (filosofia, arts, sciéncias sociaus, sciéncias duras…). Aqueth numèro qu’ei consacrat a l’uman : l’evolucion biologica despuish «lo començar» de l’univèrs (si per tant a un començar l’univèrs e si ei unic) dinc a l’intelligéncia artificiau e au transumanisme en passant per la fòrça deu mite, lo lengatge, l’accion politica, la question deu handicap o l’experiéncia de l’avegèr. A la lópia un quinzenat de realitats umanas de prumèr ordi, tostemps dens ua volontat espinozista: “Ni ríder, ni plorar, compréner”.
Que profieitam de l’aver dab nosautes tà evocar la/lo :
* lenga, lengatge, devís-discors, …, paraula emetuda e decodada, signe e trèit, comptatge e dessenh, movement e dança, lengatges «umans» de las flors, de las plantas e deus arbos, de la pèira e de las bèstias, de las aulors (be hè mei d’un mes que la casa embauma mirifica de la flaira d’irangèr : ua veranda acostada qui permet de cauhar casa a l’entersason e de la perhumar : rason de l’imatge d’acompanhament. Poder de lenga qui seré la marca de l’uman… ?
E inuman ? Justament n’escotem pas a la fachoesfèra… lo lengatge corporau de l’Adòlf, lo 1984 de George Orwell realizat peus umanimaus que son l’El e lo Don !
Las questions mei precisas que son lo bilingüisme en situacion de diglossia ; la lenga a l’espròva de nacionalismes – lo o los deu(s) quau(s) e pateish en aqueths temps de globalizacion – e lo qui n’a pas desvolopat… E serem mei neandertaus los occitans que non pas sapiens qui amuishan tant la lor non-saviesa ? Qu’ei Fernand Vedel qui indica dens l’ABC del saber n° 3 que Neandertal que viu en equilibri dab l’environament quan Sapiens e’u s’espleita.
Un luxe de projèctes tà C. Lagarda : revista Lengas, (seteme de 2025 L.-J. Clavet Glotofagia) revista Plumas sus l’autotraduccion ; Memòrias de l’occitanisme 1960-80 – 150 demandas enviadas despuish 2023 e un petit cent de contribucions… e solide tot çò qui n’avom pas lo temps de devisar.

Qu’acabi per vos evocar :
– Hannah Arendt [vaduda a Hanòvre en 1906 † 1975 en l’Uper street Navajorqués] : Lo son país qu’ei la soa lenga.
– Barbara Cassin parenta luenhèca ce’m sembla de René Cassin lo baionés, un deus redactors actius (jurista de la resisténcia) de la declaracion universau deus drets de 1948, on lo dret a la lenga soa ei essenciau. Sèi pas perqué ve’n parli, non s’i refereish pas jamei. Barbara qu’a escriut, enter autes obratges, Eloge de la traduction.
De mentàver lo blòg qui acompanha la revista annau de l’ABC del Saber : https://abcdelsaber.fr/
l’adreça mail : reclamsedicions@gmail.com
ligam sus la revista : https://www.reclams.org/fr/catalogue/produit/204-l-abc-del-saber-umans-trop-umans
lo telefonet : 06 87 80 28 60

Las musicas d’En Ondas
• Björk Biophillia Virus
• Adria Grande Divisa Cinemascope, Camin, El Cèrvol
• Bobby MacFerryn Circlesong 1
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 15 Sèrgi Javaloyès

Que m’agrada pro de cultivar regularament la conversacion dab los o las qui’m vòlen plan parlar. Sèrgi Javaloyès qu’ei d’aquestes qui la vòu neurir e entertiéner aquera conversacion e qui prenen la fòrma d’emission « En Ondas ».
Que l’encontram a perpaus de quate parucions :
* ua editada a Monhelios en 2024 D’un samedi à l’autre… Chroniques 2002-2024, ua seleccion peu miei deu mei de mila de cronicas setmanèras « D’ici étant” escriutas entau quotidian La République des Pyrénées sus mei de vint ans, 167pp. cob color Lo Gavisòs qui eth e jo e s’aimam plan, 16 euros.
e duas per viéner : ua version visitada tornar e titolada Que t’enviarèi tot lo men amor, per paréisher a Reclams en occitan, apeada suu roman sortit d’abòrd en francés en 2018, a In8 Viral (237 pp. cob. col, 17 euros) e mei un dusau poèma epic – après Sorrom Borrom ou le Rêve du Gave en 12 cants dont l’eroïna ei Bernadeta Sovirons qui acaba de compausar.
* enfin ua auta publicacion qui a contribuit a l’edicion e qui ei lo darrèr libe d’Eric Gonzalès qui’s morí d’abòrd que de l’aver portat a edicion, un policièr en la colleccion « Vias negras”, lo numèro 3 : Auròst entà ua escort en çò deus Reclams en 2023-2024, 170 pp. cobèrta color (en IA) e quauques plaps de tinta sus cada prumèra pagina de capítol tà animar la nosta lectura. Non dissimulam pas lo plaser de costejar lo monde plen de suspresas de Gonzalès. Com ditz Sèrgi ‘dab Auròst qu’as la mapa e la bossòla !

Cobèrta de Que t’enviarèi tot lo men amor tà paréisher en çò de Reclams edicions © Maria Javaloyès Taïbi

En Ondas setm. 14 Josiana Ubaud

Juntem a la persona d’excepcion qui ei Josiana Ubaud http://josiane-ubaud.com/
La frasa qui a causit de hicar en exèrgue suu site, qu’ei de Joan Bodon Lo libre dels grans jorns : « Es pas vengut a degun l’idèa de tombar cap de catedrala. Nòstra lenga es mai qu’una catedrala. Alara donc perqué son tantes que s’afanan per la desboselar…»
Autora enter autes obratges de compte har d’un diccionari scientific dens los dus sens occitan-francés e francés-occitan : matematica, informatica, fisica, tecnologia e quimia.
Dens la presenta edicion d’En Ondas qu’evocam quauques uns deus sons obratges :
• lo pamflet pareishut en 2022 a l’Aucèu Libre La Romèca occitanofòba 88p. cob. col 12 euros
• en çò de Vent Terral en 2022 (edicion corregida e completada) : Diccionari ortografic, gramaticau e etimologic de l’occitan d’après los parlars lengadocians 32 + 200 + 864 pp. Diccionari limitat a 119000 entradas. 48 euros.
• tà clavar – arron aver recebut dens En Ondas au Jacolet Abadia qui gavida lo libe de la Chélidoine : des plantes, des femmes, des hommes en Gascogne, pareishut en çò deu C.L.A.B. augan – La flòra illustrada de la mar al mont (occitan lengadocian e provençau) en çò de Letras d’Òc 272 pp. cob. e illustracions colors, 30 euros qui sòrt tot juste de paréisher quauques setmanas i a. Plantas sauvatjas classadas per demiei (la duna, la sansoira (lo palud), l’eusièra (seuva de cassos verd), la montanha, los lòcs umides, los sòus calcaris e siliçós, las vielhas parets, etc.), per colors per las erbacèas floridas de cada mitan (blanc, blau, jaune, ròse, roge, violet), per caractèrs distintius (la bauquilha (graminèas), las lianas, los cardons, las plantas aromaticas, las plantas parasitas, las plantas comestiblas). Mei tot l’aspècte scientific e etnòbotanic, un lexic elementari de botanica e tres lexics francés-occitan-latin. Ua soma qui n’ei pas que lo començar de çò qu’a enterprés Josiana Ubaud, qui ei per paréisher lèu.

Josiana Ubaud, autora arderosa, lingüista e lexicografa, etnobotanista en lo maine occitan, e enter autes engenhs, hemna de terrenh com se defineish era medisha, en estar atentius a la sortida de las enciclopedias per viéner en çò de la Fenestrelle.

L’emission d’En Ondas dab Jacolet Abadia qu’ei per aquiu : https://hadiu.eu/2024/11/25/en-ondas-setm-48-jacolet-abadie/
De notar lo noste interès redoblat e los occitans n’i escapam pas cap a las plantas – au quite moment d’ua sheisau extincion de massa qui n’estauviarà pas au vegetau e dont los òmis son l’encausa… mentavem :
Flors salvatjas del Perigòrd amigas mespresadas Tòme 1, Jean-Louis Orazio, bilingüe en çò de Novelum IEO Perigòrd, 2024, 20 euros
e
Etymologia botanica de Michel Chauvet, Biotope éditions, 792pp., 2024, 39 euros

Las musicas d’En Ondas
• Bachas Littorales Aria dau sera
• Muga – Chants de Femmes des Asturies – Ramu a la Virxen de la Flor de Pría
• Didier Tousis Tousis en Òc La lenga aus pòts
• Brice Diusit Guilhem d’Aquitània Pus vezem de novelh florir
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 13 Pierre Joris [1946-2025] – Felip Biu

Edicion contrastada d’En Ondas !

D’abòrd de trobar a Felip Biu qui nse parla de la publicacion – a Per Noste – deus Récits d’histoire sainte en béarnais, objècte visitat tornar, de la soa tèsi de doctorat sostienuda 2011, que’vs volerí har enténer a Pierre Joris.
Vadut en 1946, Pierre Joris, poèta, antologista deus corrents poetics non majoritaris (dab Jérôme Rothenberg), òmi de ràdio, escrivan, professor de literatura e artista performatiu dab Nicole Peirafita, que s’ei mort lo 26 de heurèr d’augan.
Que nse parla de la literatura occitana deus trobadors au truvèrs l’influéncia qui avó sus autors americans deu sègle XIXau-XXau com Ezra Pound * e d’autes deu sègle XXau com Allan Ginsberg, dens aqueths petits extrèits. Que son tirats de la partida finau de las questions d’ua conferéncia captada en 2009 tà l’Estivada de Rodés, moment programat per Maria-Joana Verny. Que saludam la mort en heurèr de 2025 d’un gran coneishedor de la poesia mondiau deu sègle XXau e XXIau e de las soas honts. Qu’èra vadut en 1946. Lo son site : https://pierrejoris.com/
Juntem adara a Felip Biu professor de literatura, de latin-grèc com d’occitan e i comprés deu son shiular entà discutir deu tot prumèr tèxte de literatura, aqueste d’inspiracion religiosa e mei precisament de la creacion deu monde, coneishut en bearnés e qui data deu sègle XVau. Récits d’histoire sainte en béarnais, un anonime, Tòme 1, novèla edicion critica, novèla arrevirada 406pp. Cob. col. Classics gascons ; 14. 18,50 euros en çò de Per Noste.

Las musicas d’En Ondas
• De La Crau Tempèri Chaman
• Pierre Joris extrèit conferéncia de 2009 a Rodés tà l’Estivada
• Pierre Joris Routes, no Roots This afternoon Dante
• Michael Bisio contra baishista Nitro, don’t leave home without it
• Antoni Rossell e Benedicta Primault Psaumes protestants O vos creaturas deu cèu
• Atlas deus Cants sefarades de las sinagògas de Lengadòc Rosselló Kohl Mahanot
• Lo cant deus Prumèrs crestians Cant vielh roman VI-VIIau s.
• Tenarèze Aral Bueltea
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

* Ezra Pound que viatja en Euròpa tà descobrir ua navèra|anciana civilizacion qui pensa trabucar dab la literatura deus trobadors. Batalhaire de clichès, d’a-priorisme deus mots e qui s’i dèisha gahar fin foinau : dividir la soa poetica e la soa ideologia ne’s pòt pas ce concludeishen mantuns biografes. Au darrèr de Robert Casillo que nse cau parlar de la question de las fobias poundianas : l’usura – de raportar au son nom pròpi de Pound = mesura, moneda ; paur au fallus ; paur a la hemna ; paur a l’incèste ; paur a la mort ; paur a l’afasia (pèrda de la paraula), etc… totas aqueras paurs resumidas per lo poèta dens un òdi unic : l’antisemitisme.

Programas autes d’En Ondas dab Felip Biu.

Programas autes d’En Ondas dab Pierre Joris.