En Ondas setm. 24 Miquèla Stenta 1/2

Miquèla Stenta que sòrt de recéber lo prèmi Ostana. Felicitacions.

Encontre aqueth còp dens En Ondas e en duas emissions, dab Miquèla Stenta – qui sentim ua professora ahuecada en los ans setanta e ueitanta… e escrivana sensibla, plea de vita.
Per quau coda de padèra – era qui èra convençada de jurar sonque per l’escòla e lo francés – e’s trabucà dab la lenga mairau, en un electrochòc, com ac ditz en referéncia a Joan Bodon ?

© DR

Que serà en especiau question en aquera edicion : d’un encontre singular dab Marcèla Delpastre, deu tribalh quan Miquèla Stenta èra professora en Corresa (Lemosin), màgerment apeat sus la quita autora de Germont e plan solide sus l’òbra deus trobadors, los de Ventadorn evidentament.

Que tornaram trobar a Miquèla Stenta tà l’auta setmana dens En Ondas.

Òbras soas a Vent Terral https://vent-terral.com/produit/marcelle-delpastre-a-fleur-de-lame/, IEO 34, L’Aucèu libre. Obratges de trobar a la Librariá Occitana, Découvertes occitanas, Espaci occitan.

Las musicas d’En Ondas
• Lucio Dalla Cambio Le rondini
• Jan Dau Melhau Prumèras cançons Au naissent d’un trobaire Lo Pair
• Marcèla Delpastre Chants de tradition Oès Jana Lèva Te ! [extrèit de la soa votz cantada, enregistrada au parat d’un collectatge de cantas, gavidat per la musiciana e musicològa Françoise Etay e Jan dau Melhau solide].
• Joan Pau Verdier e Frank Lutton Color de Femnas L’amor de Marcela Delpastre
• Kirite Kanawa Cantaloba Cants d’Auvèrnha Fourth series Òi Aiai
• Miquela Stenta Color Femna Florilège occitan Color de tèrra, de ruscha e de raiç La Via Prigonda de la memòria
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 23 Biu-Bòi / Bòi-Biu

Aquera edicion d’En Ondas – qui m’apèri Biu Bòi o Bòi Biu – que recep a Felip Biu e Remesi Bòi.

A basa de las illustracions de portadas per © Jòc e © SouSou

Negre Mat, ua color implacabla au truvèrs de laquau no’s pòt véder, qu’ei un deus navèths recuelhs de novèlas d’anticipacion, de lectura de tèma societaus actuaus, en ua expression de la soa innervacion, signat Felip Biu. Un libe de 93pp., cob. col. un magnific lagast signat Jòc. 7 €.

Comuns papèrs de Canhàs (dab lo concors de Remèsi Bòi) 61 pp., cob. NB per SouSou. 6,50 €.

Los dus obratges que paréishen a la colleccion Diu Negre de l’editor Per Noste : www.pernoste.com.

– Felip Biu, un recuelh cada an : Quaranta TresPilula roja, pilula blua, Lo diable la se creme… augan Negre mat.
– Remesi Bòi, creator e un deus animators deu collectiu e deu blòg Diu Negre, enà parlar de Comuns Papèrs escriut per Canhàs.

Tà contactar lo collectiu Diu Negre : diu.negre@gmail.com 
Lo Blòg : https://diunegre.com
Un collectiu que compta mei de quinze autors a autoras : Christian Andreu, Theò Bajon, Remesi Boy, Joan Frederic Brun, Evà Cassagnet, Vincenç Claveria, Joan Cristòu Dordet, Nicolau Granier, Tomàs Hirondelle, Gareth Jones, Sarà Laurenç Magalona, Lo Corginista, Joan Claudi Puech, Laurenç Revèst, Mat Tam, Antòni Viguier… probable d’autes mei.

Las musicas d’En Ondas
• Giovana Marini Per Pier Paolo Lamento per la morte di Pasolini. Giovana Marini qui s’ei morta quauques setmanas a.
Mercés a Rodin, Tisnèr, Patti Smith, The Who o Michel Bachevalier per lo lor concors involontari suus sonaus utilizats dens la presenta edicion d’En Ondas.
Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 22 Haidós El Hajeb

En difusion tornar entervistas de 2007 en francés e occitan
Istòria de viatge, que pausam las bòtas (cançon d’Henri Marliangeas) en país amazigh, deu costat d’El hajeb au pè de l’Atlàs. Un projècte de cinc ans de Voix de traverses (Chantier Vocal – Manufacture verbale – corau Alen) enter El Hajeb e Gasconha. L’ací, l’alhors, la migracion, lo torisme e per dessús tot la cultura : dança, cant, poesia, conte, com cement d’umanitat.
Entervistas de Zoubir Chattou, Eve Alexandre, Afida Tahri, Joan Francés Tisnèr e extrèits d’une Journée des voix de traverses (en escota dens Jòclong n° 83), tanben musica en viu a El Hajeb, Agurai, Fes… e dens l’Atlàs dab Mochtar e Rachid.

[Entervistas realizadas en 2007, pareishudas iniciaument en 2008 e remontadas en ua sola emission.]

En nouvelle écoute, des interviews de 2007 en français et occitan
Histoire de voyage, que pausam las bòtas (nous posons nos bottes, chanson d’Henri Marliangeas) en pays amazigh, du côté d’El hajeb au pied de l’Atlàs. Un projet de cinq ans de Voix de traverses (Chantier Vocal – Manufacture verbale – chœur Alen) entre El Hajeb et Gascogne. L’ici, l’ailleurs, la migration, le tourisme et par dessus tout la culture : danse, chant, poésie, conte, comme ciment d’humanité.
Interviews de Zoubir Chattou, Eve Alexandre, Afida Tahri, Joan Francés Tisnèr et extraits d’une Journée des voix de traverses, aussi de la musique live à El Hajeb, Agurai, Fes… et dans l’Atlas avec Mochtar et Rachid.

[Interviews réalisées en 2007, parues initialement en 2008 et remontées en une seule émission.]
© Eve Alexandre prenedora de son deus talhèrs deu Passeur, d’arrea Jakes Aymonino director artistic de Manufacture verbale + Alèia Haidós e Manufacturians + los de Rugbi qui jogavan aqueth dia amassas fòtos de D. Lekuona

Escotar la musica des Manufactures Verbales gessida d’aqueth projècte : Une journée des Voix de Traverse https://www.mixcloud.com/HadiuPodcastsDomenjaLekuona/j%C3%B2clong-83-une-journ%C3%A9e-des-voix-de-traverses-manufactures-verbales/

En Ondas setm. 21 Jaume Jaussaud

Aquesta setmana lo N° 2 de l’ABC del Saber : Energia, dens lo monde, en los sons enjòcs, i comprés geopolitics, o dens l’istòria, las solucions a l’òbra uei o enqüèra l’energia e l’uman.
Jaume Jaussaud qu’ei lo cap-redactor d’aquera liurason Energia e que ns’a plan volut respóner.
Nikola Tesla « If you want to find the secrets of the universe, think in terms of energy, frequency and vibrations.”
19 collaboradors tau n° 2 de la navèra revista l’ABC del Saber.
180pp. Tot en color. 19 euros. Reclams edicions.

L’emission que s’acaba en devisar deu Japon on se rend sovent Jaume Jaussaud per rasons professionaus : la question de l’energia qu’ei l’enjòc – per’mor la situacion geografica e istorica – de questionaments aguts e dolorós.

Las musicas d’En Ondas : 
• Manufactures verbales suite aquacole
• Rodin Solèu d’argent
• Brian Eno John Hopkins and Leo Abrahams Small craft on a milk sea Bone jump + Two forms of anger
• Battle Mirrored Prismism
• Francés Dumeaux extrèits de la creacion IKARUSU, en març de 2011 de la catastròfa – tostemps en cors – de Fukushima-Daichi
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge

En Ondas setm. 20 Anne-Pierre Darrées

Anne-Pierre Darrées – navèrament presidenta de l’Escòla Gaston Febus – qu’ei dab Maurici Romieu ua deus coordinators d’Euròpa : novèlas e racontes lo numèro 16 de la Colleccion Terra Incognita.
Edicions Reclams-Escòla Gaston Febus heurèr de 2024, 220 p. cob. col. 19 euros.
Anne-Pierre Darrées qui signa en mei d’ua part de la coordinacion d’”Euròpa”, Pirena B e lo saunei. Qu’escriu parièr dens lo navèth e dusau numèro de l’ABC del Saber, de la cobèrta rutilanta : Energia. Que pausa la question deu biodigestat : lo digestat qu’ei produsit per bacterias, tau com an podut agir au moment de la creacion de çò viu e tanben que i signa un aute article : « L’energia, pausem lo problèma”.

Las musicas d’En Ondas
• Lluis Llach Món Porrera Al cafè antic
• Natacha Atlas Marc Eagleton Simun
• The Offsprings Nitro Youth energy
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 19 Ubèrt Dutech 2/2

Dusau episòdi en companhia d’Ubèrt Dutech entà Istòria e istuèras deu Bearn a las edicions de l’autor en 2023. [250 pp. cob. col. nombr. ill. NB. Format A4. 19 euros].
Lo plaser d’encontrar au Ubèrt a lor, lo parat d’avisar lo temps escorrut e lo quasi dotzenat d’obratges qui a produsit en un vintenat d’annadas. Que devisam literatura, lenga e hèits istorics qu’ei tot çò qui anima a Ubèrt … e ràdio tanben.
Quauqu’un qui’m hè pensar aus aspèctes mei interessants en ràdio : la creacion, de l’idea tà la realizacion. Ubèrt Dutech qu’a tostemps a truvèrs los sons libes o las soas ideas ua pensada estacanta e sensibla.

Las musicas d’En Ondas
• Amor d’Aussau Las Mondinas
• Le Traité des songes Gilles Chabenat Edouard Papazian Le lavage des formes
• Carnaval d’Aspa
• Vath d’Aspa Montanha sacrata Joana Maria
 Sonaus de Joan Francés Tisnèr Winter Surge inedit

En Ondas setm. 18 Ubèrt Dutech 1/2

© DR

Encontre en dus episòdis dab Ubèrt Dutech entà Istòria e istuèras deu Bearn a las edicions de l’autor en 2023.
Lo plaser de l’encontrar a lor, lo parat d’avisar lo temps escorrut e lo quasi dotzenat d’obratges qui a produsit. Que devisam literatura, lenga e hèits istorics qu’ei tot çò qui anima a Ubèrt … e ràdio tanben.
Pleitèi tà ua istòria o analisas nuançadas e sustot ua informacion tà’s hargar la soa opinion : dobtar, pas préner tot de front.
« Ua fòrça drin au dehòra d’eth qui’m possa en escritura ! ». Ce nse ditz.

En Ondas setm. 17 Gilabèrt Nariòo Parlar Plan 2/2

Gilabèrt Nariòo que s’ei mort quauques dias a.

A París, Gambia, Grècia, Arièja, país on s’està e tribalhà Gilabèrt, hornim mei Catalonha.
Gilabèrt que viatjava en escotar las ràdios e parièr la BBC.
Uei qu’ei suu batèu de nèu qui’u pòrta cap a autes orizonts.

Dens En Ondas aquesta setmana la seguida de l’entervista de Gilabèrt Nariòo peu Parlar Plan en çò de Per Noste a Ortès en 2017 256p., 13 euros, ua bibliografia mei (un essai de bibliografia).
En fin d’entervista qu’evocam dab G. Nariòo la situacion a Catalonha e lo dret a autodeterminà’s entà tot pòble.

Parlar plan apèr de descobèrta dens ua colleccion titolada Utís a destinacion deus qui tot com jo e parlan un occitan ortopedic. Parlar Plan qu’ei la publicacion de las cronicas deu quite títol que pareishen a la revista País Gascons de 1985 enlà, editada a Ortès per Per Noste. 256p. 13 €

Gilabèrt Nariòo que vadó en 1928, qua viatjat e tribalhat a París, en Gambia, en Grècia, en Arièja abans de tornar establís en Bearn. Que’s morí lo 6 d’abriu de 2024.

Qu’acabèm l’entervista sus l’actualitat en Catalonha dab Gilabèrt, que l’avóram poduda clavar dab un exemple d’ua construccion gascona parallèla a l’anglés o au grèc… Qué mei hornir ? que Gilabèrt a arrevirat un polar La Bíblia Valenciana deu catalan Rafaèl Tasis, qu’ua de las cronica deu Parlar Plan que’s titola «Lo tablèu de la Núria» e que Catalonha que compta per eth com per d’autes ?

Tanben dens l’En ondas de lavetz : anóncias de parucions recentas « Los Mots e Lo Baston » de David Grosclaude e divèrsas soscripcions per Cds (Uèi, Vath d’Aspa).

essai de bibliografia :
• Parlar plan / Gilabèrt Nariòo / Ortès [Orthez] : Per noste, 2017, 256pp. (Utís)
• Dictionnaire français-occitan (gascon) / Gilbert Narioo ; Michel Grosclaude ; Patric Guilhemjoan / 5e éd. revue et corrigée / [Orthez] : Per noste , 2016
• Dictionnaire intermédiaire français-occitan, Gascogne : A-Z / Gilbert Narioo, Patric Guilhemjoan, Michel Grosclaude / [Orthez] : Per noste , cop. 2015
• Dictionnaire français-occitan (gascon)  / Gilbert Narioo ; Michel Grosclaude ; Patric Guilhemjoan / 3e éd. revue et corrigée / [Orthez] : Per noste , 2007
• Dictionnaire français-occitan (gascon) / [Gilbert Narioo, Michel Grosclaude, Patric Guilhemjoan] / 2e édition revue et corrigée / [Orthez] : Per noste , impr. 2007
• Dictionnaire français-occitan (gascon)  / [Gilbert Narioo, Michel Grosclaude, Patric Guilhemjoan] / [Orthez] : Per noste , impr. 2005
• Dictionnaire français-occitan (gascon)  / Gilbert Narioo ; Michel Grosclaude ; Patric Guilhemjoan / 2e éd. revue et corrigée / [Orthez] : Per noste , 2004-2005
• Dictionnaire français-occitan (gascon) / Gilbert Narioo, Michel Grosclaude, Patric Guilhemjoan / [Orthez] : Per noste , 2003
• Répertoire des conjugaisons occitanes de Gascogne  / Michel Grosclaude et Gilabèrt Narioo / [Ortès] : Per Noste , impr. 1999
en direccion deu joen public e en collaboracion :
• L’espaurugalh : conte / de Lidia Daubà… [et al.] ; ill. per Sarah Fistol ; adaptacion gascona de Janina Tatrie e Gilabèrt Narioo / Bordeaux : CRDP d’Aquitaine , 2006
• Lo gatòt e la bossòla: conte tradicionau / adaptat per Domenja Decamps ; ill. per Sylvaine Abbadie ; adaptacion gascona de Janina Tatrie e Gilabèrt Narioo / Bordeaux : CRDP d’Aquitaine , 2006
• Contes d’arríder  / contes de Daniel Chavaroche ; ill. per Mayana Itoïz ; adaptacion gascona de Janina Tatrie e Gilabèrt Narioo / Bordeaux : CRDP d’Aquitaine , 2005
• Pèir-l’ors : viatge en la preïstòria / Marcel Abbadie ; version occitana (gasconha) Marcel Abbadie, Gilabèrt Narioo ; ill. Sylvaine Abbadie / Anglet : Atlantica , 2003
• Pèir l’ors : version occitana (Gasconha) / Marcel Abbadie, Gilabèrt Narioo ; ill., Cathe Maisonnier / [Orthez] : « Per noste » , 1999
• Sèt contes occitans / Joan Lois Baradat, Ferran Delèris, Joan Francès Bladèr… [et al.], aut. ; Cathe Maisonnier, Anna Sarda, Frederic Fijac… [et al.], ill. ; Crestiana Mosquès, Maurici Romieu, Gilabèrt Nario… [et al.], voix / Pau : Institut occitan , 1998 (cop.
• Ua isla en Peirigòrd / tèxt francés Joe͏̈l Cornuault ; dessenhs Philippe Davaine ; revirada gascona Gilabèrt Narioo / [Périgueux] : Fanlac , 1993
autes obratges en collaboracion dab Miquèu Grosclaude
• Navèra pastorala bearnesa  : pèça en un acte e onze hèitas / Anonyme (XVIIe-XVIIIe) ; texte mis en orthographe moderne et annoté par Michel Grosclaude et Gilbert Narioo / [Orthez] : Per Noste , 2001
• La pastorala deu paisan qui cèrca mestièr a son hilh, shens ne trobar a son grat ] : pèça en quate actes / per Mossur Fondeville, de Lescar ; texte mis en orthographe moderne et annoté par Michel Grosclaude et Gilbert Narioo / [Orthez] : Per Noste , 2001
• Evangèli segon sant Matèu / trad. occitana (gascona) confrontada a l’originau grèc per Miquèu Grosclaude ; dab l’ajuda de Robèrt Darrigrand e Gilabèrt Narioo / Ortés : Per Noste , impr. 1995
en collaboracion dab Patric Guilhemjoan
• Ua camada en Italia / de Cesari Dauger… ; presentada, metuda en grafia classica e espurgada deus galliscismes màgers per Patric Guilhemjoan ; notas istoricas de Jean-Jacques Fénié ; dab l’ajuda de Gilabèrt Nari’oo / Ortès : Per noste , 2001
• Flocadas aurivas : florilègi deus poètas gascons de las Lanas / amassat, presentat e metut en grafia classica per Patric Guilhemjoan e per Maurici Romieu per la partida sus Arnaut Guilhèm de Marsan ; dab l’ajuda de Gilabèrt Nariòo / Ortès : Per Noste , 2001
Teatre :
• Ua bòrda en T.R.Ò.P / de Yves Garric ; version occitana Gilabèrt Narioo / Ortés : Per Noste , 1996)
• L’Alemanda / Gilabèrt Nariòo / Orthès : Per noste , 1986
• Lo crit deu còr / Gilabèrt Nariòo / Ortès : Per Noste , 1982
arrevirada deu catalan :
• La bíblia valenciana / Rafaèl Tasis ; arrevirada deu catalan per Gilabèrt Nariòo / Ortès : Per Noste , 1994
poesia :
• La mar de Coríntia : poèmas = La mer de Corinthe : poèmes / Gelibèrt Narioo / Picapol : Escòla Occitan d’Estiu , 1988
qu’ei enfin l’adaptator de l’Estaca la cançon mitica de Lluis Llach a l’occitan gascon :
– Qu’èm çò qui èm !  / Los de Nadau, groupe voc. et instr., auteur-compos. / Labastide Cezerac (64170) : Los de Nadau, [1986?]
– L’ immortèla  / Los de Nadau, groupe voc. et instr., auteur-comp. / Béziers (34500) : Ventadorn , 1978 (P)
– Aspa vòu víver  / Los de Nadau, groupe voc. et instr., comp. ; Gilbert Narioo, textes / Béziers (34500) : Ventadorn , [1975]
– S’aví sabut / Gilabèrt Narioo / Ortès (64300) : Per Noste , 1991 ?
– Marcel Amont canto en biarnés  / Marcel Amont, , chant / Paris : Sibécar , 1979 (P)
Las musicas d’En ondas :
• Sourdure quan io zere chas ma maire
• Denis Fournier Percussions profile le mystère de la pyramide la porta des secrets
• Rodín Indignats Citizen chance — Uei Solèu d’argent trobar la soscripcion –> http://ueimusica.com/
• Rosina de Pèira Gospels d’Òc Los Montanhòls
• Re Niliu Alla cala africana
• Vath d’Aspa Montanha sacrata — Patz _Paix _Peace _Paz
 Sonaus de Denis Fournier e Percussions Profile Le Mystère de la Pyramide